Bankalar son çeyrekte işletme kredilerinde gevşeme bekliyor

TCMB’nin Banka Kredileri Eğilim Anketi’ne göre, işletme kredilerine uygulanan standartlardaki sıkılaşma 2026’nın üçüncü çeyreğinde zayıflayarak devam etti. Bankalar, son çeyrekte sıkılaşmanın yerini gevşemeye bırakmasını beklerken, işletme kredilerine yönelik talepteki artışın da sürmesini öngördü.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2026 yılının üçüncü çeyreğine ilişkin Banka Kredileri Eğilim Anketi sonuçlarını yayımladı.

Anket sonuçlarına göre, bankaların kullandırdıkları işletme kredilerine ilişkin genel değerlendirmeleri, yılın üçüncü çeyreğinde uyguladıkları standartlarda sıkılaşmanın zayıflayarak devam ettiği yönünde oldu. Bankaların yılın dördüncü çeyreğine ilişkin beklentisi ise işletme kredilerine uygulanan standartlardaki sıkılaşmanın yerini gevşemeye bırakacağı yönünde gerçekleşti.

KOBİ kredilerinde sınırlı gevşeme görüldü

Alt kırılımlar incelendiğinde, üçüncü çeyrekte ölçek bakımından KOBİ’lere uygulanan standartlardaki sıkılaşmanın yerini sınırlı gevşemeye bıraktığı, büyük işletmelere verilen kredilere uygulanan standartlardaki sıkılaşmanın ise zayıflayarak devam ettiği görüldü.

Vade bakımından kısa ve uzun vadeli kredilere uygulanan standartlardaki sıkılaşma yerini gevşemeye bırakırken, para cinsi bakımından TL kredilere uygulanan standartlardaki sıkılaşmanın yerini gevşemeye bıraktığı, yabancı para (YP) kredilere uygulanan standartlardaki sıkılaşma eğiliminin ise zayıflayarak devam ettiği gözlendi.

Bireysel kredilerde ise aynı dönemde konut kredilerine uygulanan standartlardaki sıkılaşmanın güçlenerek, diğer bireysel kredilere uygulanan standartlardaki sıkılaşmanın zayıflayarak devam ettiği, taşıt kredilerine uygulanan standartların ise temelde aynı kaldığı görüldü.

Son çeyrekte gevşemenin güçlenmesi bekleniyor

Yılın dördüncü çeyreğine ilişkin beklentilere göre, ölçek bakımından KOBİ’lere verilen kredilere uygulanan standartlardaki gevşemenin güçlenerek devam etmesi, büyük işletmelere kullandırılan kredilere uygulanan standartlardaki sıkılaşmanın ise yerini gevşemeye bırakması bekleniyor.

Vade bakımından kısa ve uzun vadeli kredilere uygulanan standartlardaki gevşemenin devam etmesi, para cinsi bakımından ise TL kredilere uygulanan standartlardaki gevşemenin güçlenerek devam etmesi, YP kredilere uygulanan standartlardaki sıkılaşmanın yerini sınırlı gevşemeye bırakması öngörülüyor.

Aynı dönemde konut, taşıt ve diğer bireysel kredilere uygulanan standartlarda belirgin bir değişim olmayacağı bekleniyor.

İşletme kredilerine talep güçlendi

Kredi talepleri tarafında, işletmelere verilen kredilere olan talepteki artış yılın üçüncü çeyreğinde güçlenerek devam etti. 

Ölçek bakımından KOBİ ve büyük işletmelere verilen kredi talebindeki, vade bakımından kısa ve uzun vadeli kredi talebindeki, para cinsi bakımından ise TL ve YP kredilere olan talepteki artışın güçlenerek devam ettiği görüldü.

Aynı dönemde konut ve taşıt kredisi talebindeki azalış sürerken, taşıt kredisi talebindeki azalışın zayıfladığı, diğer bireysel kredi talebindeki sınırlı azalışın ise yerini sınırlı artışa bıraktığı gözlendi.

Ankette, borcun yeniden yapılandırılması ile stok artırımı ve işletme sermayesinin işletme kredisi talebini artırıcı yönde etkileyen en önemli faktörler olduğu belirtildi.

Konut kredilerinde alternatif finansman kullanımı, taşıt kredilerinde ise taşıt piyasasına ilişkin beklentiler ile alternatif finansman kullanımı talebi azaltıcı yönde etkileyen en önemli faktörler oldu. Diğer bireysel kredilerde ise tüketici güveni talebi artırıcı yönde etkileyen faktör olarak öne çıktı.

İşletme kredisi talebinde artışın sürmesi öngörülüyor

Yılın dördüncü çeyreğinde işletme kredilerine olan talepteki artışın devam etmesi bekleniyor.

Ölçek bakımından KOBİ ve büyük işletme kredisi talebindeki artışın güçlenerek devam etmesi, vade bakımından kısa vadeli kredi talebindeki artışın güçlenerek, uzun vadeli kredi talebindeki artışın ise zayıflayarak sürmesi öngörülüyor.

Para cinsi bakımından TL kredi talebindeki artışın güçlenerek, YP kredi talebindeki artışın ise zayıflayarak devam etmesi beklenirken, konut ve diğer bireysel kredi talebinde belirgin bir değişim olmayacağı, taşıt kredisi talebindeki azalışın ise güçlenerek devam edeceği tahmin ediliyor.

Kredi koşullarında farklılaşma görüldü

İşletmelere kullandırılan kredilere uygulanan koşul ve kurallara bakıldığında, ortalama krediler üzerindeki kâr marjında azalış, daha riskli krediler üzerindeki kâr marjında ise sınırlı artış görüldü.

Kredi ya da kredi limitinin büyüklüğü ile teminat ihtiyacına ilişkin koşul ve kurallarda sıkılaşma devam ederken, faiz dışında alınan ücret ve komisyonlara ilişkin koşul ve kurallarda gevşeme gözlendi.

Konut kredilerinde ortalama krediler ve daha riskli krediler üzerindeki kâr marjında belirgin bir artış görülürken, taşıt kredilerine ve diğer bireysel kredilere uygulanan koşul ve kurallar temelde aynı kaldı.

Yurt içi fonlama koşullarında gevşeme

Bankaların fon sağlama imkânlarına ilişkin değerlendirmelerinde, yılın üçüncü çeyreğinde yurt içi fonlama koşullarındaki sıkılaşma yönlü değerlendirmelerin yerini gevşeme yönlü değerlendirmelere bıraktığı, yurt dışı fonlama koşullarındaki sıkılaşma yönlü değerlendirmelerin ise zayıflayarak devam ettiği görüldü.

Yurt dışı fonlama maliyeti ile diğer koşul ve kurallar, yurt dışı fonlama koşullarını sıkılaştırıcı yönde etkilemeye devam etti.

Yılın dördüncü çeyreğinde ise yurt içi fonlama koşullarındaki gevşemenin ve yurt dışı fonlama koşullarındaki sıkılaşmanın sürmesi bekleniyor.