İran Savaşı'nın küresel piyasalar üzerindeki üç aylık etkileri, enerji maliyetlerindeki artış ve güvenli liman arayışıyla birlikte yatırım araçlarında keskin ayrışmalara yol açtı. Petrol fiyatlarının enflasyonist baskıyı tetiklemesiyle tahvil faizleri zirve seviyelere tırmanırken, yapay zeka odaklı teknoloji hisseleri ve ABD doları süreci kazançla kapatan tarafta yer aldı. İran Savaşı'nın üçüncü ayı geride kalırken, enerji piyasalarındaki yükseliş küresel ekonomi politikalarını yeniden şekillendiriyor. Brent petrol fiyatları savaşın etkisiyle yaklaşık yüzde 40 yükselerek enflasyon ve faiz görünümünü ciddi şekilde değiştirdi. Fiziksel piyasada ham petrol varil fiyatı 100 doların üzerinde seyrederken, savaşın ilk dönemlerinde savaş öncesi seviyelerin neredeyse iki katına ulaştığı görüldü. Büyük ekonomilerin stratejik rezervlerinden 400 milyon varillik rekor tahliye ve alternatif tedarik arayışları arz şokunu kısmen dengeledi, fakat küresel enerji sistemindeki baskı giderek artıyor. Yapay zeka ralliye öncülük ederken lüks tüketim ve havacılık geriledi Küresel hisse senedi piyasaları, savaşın olumsuz etkilerine rağmen yapay zekaya yönelik güçlü iyimserlik ve olası barış görüşmelerine dair beklentilerle dayanıklılık sergiledi. ABD borsaları tarihi zirvelerde hareket ederken Güney Kore Kospi endeksi de rekor seviyelere yaklaştı. Avrupa hisse senetleri tüm zamanların en yüksek seviyelerine yakın seyrediyor. SK Hynix, yapay zeka kaynaklı ralliyle 1 trilyon dolarlık piyasa değerini aşarak önemli bir eşiği geçti. Samsung Electronics ve Micron Technology gibi yarı iletken devleri de aynı süreçte güçlü performans gösterdi. Sektörel bazda bakıldığında bazı alanlar negatif ayrışma yaşadı. S&P 500 havayolu endeksi yüzde 6’dan fazla gerilerken, küresel lüks tüketim sepeti yaklaşık yüzde 10 düştü. HSBC Private Bank Küresel CIO’su Willem Sels, tüketim odaklı sektörlerde "ağırlık azaltma" pozisyonu aldıklarını belirterek bunun olası risklere karşı bir korunma sağladığını ifade etti. ABD doları, yatırımcıların güvenli liman talebiyle birlikte savaş sürecinde yaklaşık yüzde 1,5 değer kazandı ve başlıca para birimlerini geride bıraktı. ABD tahvil getirilerindeki artış da doları destekledi. Russell Investments Küresel Strateji Başkanı Van Luu, orta vadede doların daha zayıf olmasını beklediklerini kaydetti. Asya para birimleri ve enerji ithalatçısı ekonomiler baskı altında Asya ekonomileri, Hürmüz Boğazı üzerinden geçen petrolün yaklaşık yüzde 80’ine bağımlı olduğu için enerji fiyatlarındaki artıştan en fazla etkilenen bölgeler arasında yer aldı. Hindistan rupisi, Endonezya rupisi ve Filipin pesosu dolar karşısında tarihi dip seviyeleri test ederken, bazı ülkeler faiz artırımı ya da döviz rezerv müdahaleleriyle piyasayı dengelemeye çalıştı. Sri Lanka ise salı günü 100 baz puanlık sürpriz faiz artışıyla öne çıktı. Bölgede yalnızca Çin yuanı, güçlü enerji rezervleri sayesinde görece istikrarını korudu. Petrol fiyatlarındaki yükseliş, enerji ithalatçısı ülkeler üzerinde ciddi baskı oluşturmaya devam ediyor. Euro Bölgesi’nde ekonomik aktivite, son iki buçuk yılın en sert daralmasını kaydederken Avrupa Merkez Bankası finansal kırılganlıklara dikkat çekti. İngiltere’de şirketler, artan enerji maliyetleri nedeniyle maliyet baskılarının yükseldiğini ve faaliyetlerin yavaşladığını bildirdi. ABD ekonomisi enerji açısından daha bağımsız olması ve yapay zeka yatırımlarındaki artış nedeniyle süreci daha sınırlı etkilerle atlattı. Küresel petrol piyasasının etkisiyle ABD’de benzin fiyatlarının son dört yılın zirvesine çıkarak galon başına 4,56 dolara ulaştığı kayıtlara geçti. Tahvil piyasalarında yükselen faizler ve enflasyon beklentileri Tahvil piyasaları savaşın en belirgin kaybedenleri arasında konumlandı. Yükselen petrol fiyatları enflasyon baskısını artırarak faizlerin daha uzun süre yüksek kalacağı beklentisini güçlendirdi. ABD 30 yıllık tahvil getirileri 2007’den bu yana en yüksek seviyelerine çıkararak yüzde 5’in üzerine yükselirken, Almanya’da 10 yıllık tahvil getirileri 15 yılın zirvesini gördü. Piyasalar, Avrupa Merkez Bankası’nın yıl sonuna kadar en az iki faiz artışı yapabileceğini fiyatlamayı sürdürüyor. Varlık / Gösterge Değişim Oranı / Değer Brent Petrol Fiyatları %40 Artış ABD Doları Değer Kazancı %1,5 Artış S&P 500 Havayolu Endeksi %6 Düşüş Küresel Lüks Tüketim Sepeti %10 Düşüş ABD 30 Yıllık Tahvil Getirisi %5 Üzeri ABD Benzin Fiyatı (Galon) 4,56 Dolar
