Küresel piyasalar, ABD Başkanı Donald Trump'ın Danimarka'dan Fransa'ya kadar 8 Avrupa ülkesine yönelik gümrük vergisi hamlesi ve jeopolitik gerilimlerin tırmanmasıyla haftanın ilk işlem gününde negatif bir seyir izliyor. Küresel piyasalarda yeni haftanın başlangıcında risk algısı; tırmanan jeopolitik riskler, ticari sürtüşmeler ve ABD Merkez Bankası'nın (Fed) kurumsal bağımsızlığına dair artan endişelerle birlikte ciddi şekilde yükseldi. ABD Başkanı Donald Trump, geçtiğimiz hafta sonu yaptığı değerlendirmelerde, ABD'nin Grönland'ı satın alma girişimlerine karşı tavır alan Avrupa ülkelerini hedef aldı. Trump, dünya barışının tehdit altında olduğunu öne sürerek, bu yaklaşıma karşı çıkan 8 Avrupa ülkesine ek gümrük vergileri uygulanacağını duyurdu. Avrupa ülkelerine yönelik gümrük vergisi takvimi açıklandı ABD Başkanı tarafından paylaşılan detaylara göre, 1 Şubat tarihinden itibaren geçerli olmak üzere; Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, Birleşik Krallık, Hollanda ve Finlandiya'dan Amerika Birleşik Devletleri'ne gönderilen ürünlere yüzde 10 oranında gümrük vergisi getirilecek. Trump, bu vergi oranının 1 Haziran itibarıyla yüzde 25 seviyesine yükseltileceğini de kamuoyuyla paylaştı. Ticaret savaşlarının yeniden alevlenmesine dair bu risklerin, özellikle yapay zeka ve teknoloji sektörleri sayesinde rekorlar kıran borsalar için kritik bir sınav niteliği taşıyacağı değerlendiriliyor. Uzmanlar, bu yaptırımların Avrupa hükümetlerini ellerindeki ABD varlıklarını elden çıkarmaya ve euro para birimini güçlendirmeye itebileceğini dile getiriyor. Fed başkanlığı yarışı ve bankanın bağımsızlığı tartışılıyor Geride bıraktığımız hafta içinde Trump ile Fed Başkanı Jerome Powell arasında yaşanan gerginlik, kurumun bağımsızlığına dair soru işaretlerini çoğalttı. Powell'ın görev süresinin sonuna yaklaşılmasıyla birlikte, koltuğa oturacak yeni isim konusundaki belirsizlikler piyasaların odağında yer alıyor. Trump, adaylar arasında adı geçen Beyaz Saray Ulusal Ekonomi Konseyi Direktörü Kevin Hassett'i mevcut görevinde tutma niyetinde olduğunu ifade etti. Bu açıklama sonrası piyasa uzmanları, eski Fed Yönetim Kurulu üyesi Kevin Warsh'ın başkanlık yarışında Hassett'in önüne geçtiğini belirtiyor. Hassett her ne kadar yatırımcı dostu bir profil çizse de, Beyaz Saray ile olan yakın bağları bankanın özerkliği açısından riskli görülüyor. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ise Trump'ın adaylardan Rick Rieder ile görüştüğünü ve kararın Davos zirvesi dolaylarında netleşeceğini bildirdi. Fed yetkililerinden gelen mesajlar ve makro veriler Para politikası tarafında ise Fed yöneticilerinin açıklamaları yakından izleniyor. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Michelle Bowman, istihdam piyasasında net ve kalıcı bir düzelme görülmediği takdirde politika ayarına hazır olunması gerektiğini savundu. Bowman, şartlar olgunlaşmadan faiz indirimlerine ara verileceği yönünde aceleci sinyaller verilmemesi gerektiğini anlattı. Fed Başkan Yardımcısı Philip Jefferson da mevcut konumun gelecek adımlar için uygun olduğunu vurguladı. Diğer yandan Fitch Ratings, petrol arz fazlasının jeopolitik riskleri dengeleyebileceğini kaydederken, ABD'de sanayi üretimi aralık ayında yüzde 0,4 artışla beklentileri aştı. Kapasite kullanım oranı ise aynı dönemde yüzde 76,3 seviyesine yükseldi. Davos zirvesi ve güvenli liman varlıklarındaki yükseliş Dünya Ekonomik Forumu'nun Davos toplantıları bu yıl 19-23 Ocak tarihlerinde "Diyalog Ruhu" temasıyla gerçekleştirilecek. Trump'ın 21 Ocak'ta yapacağı konuşma ve beraberindeki heyetin temasları piyasaların yönü için tayin edici olacak. Yaşanan bu belirsizlik ortamında yatırımcıların güvenli limanlara yönelmesiyle altın onsu 4 bin 690,9 dolarla tarihi zirvesini gördü ve 4 bin 663,6 dolar seviyelerinde dengelendi. Gümüşün onsu da 94,1 dolara kadar tırmandı. Brent petrolün varil fiyatı 63,6 dolara çıkarken, ABD 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,22, dolar endeksi ise 99,2 seviyesinde bulunuyor. New York borsası düşüşle kapandı ve Avrupa'nın tepkisi ABD endeksleri haftayı kayıplarla kapatırken, bugün ülkede kutlanan Martin Luther King Jr. Günü sebebiyle piyasalar kapalı olacak. Avrupa cephesinde ise AP grupları, Grönland krizi nedeniyle ABD ile yapılan ticaret anlaşmalarının onaylanmayacağını duyurdu. AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, üye ülkelerin acil bir toplantı yapacağını açıkladı. Bölge borsaları haftaya genel olarak satışlarla başlarken, Cuma günü Almanya, İtalya, İngiltere ve Fransa endekslerinde düşüşler gözlendi. Analistler, jeopolitik krizlerin Avrupa piyasalarında baskı oluşturmaya devam edeceğini öngörüyor. Asya'da karmaşık seyir ve Borsa İstanbul'un rekor kapanışı Asya tarafında Çin'in 2025 yılında yüzde 5 büyümesi risk iştahını desteklese de, Japonya'daki siyasi belirsizlikler ve tahvil faizlerindeki rekor yükselişler piyasaları baskılıyor. Güney Kore'de ise teknoloji yatırımlarıyla Kospi endeksi rekor kırdı. Yurt içinde ise Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi cuma günü 12.668,52 puanla tarihi zirvesinden kapandı. Dolar/TL 43,26 seviyelerinde yatay bir başlangıç yaptı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in New York'taki geniş kapsamlı yatırımcı toplantıları sona erdi. Bugün içeride konut fiyatları ve dış borç verileri, dışarıda ise Euro Bölgesi enflasyon rakamları takip ediliyor. Teknik olarak BIST 100 endeksinde 13.000 seviyesi ana direnç, 12.500 seviyesi ise destek olarak izleniyor.
