Avrupa Birliği üyesi olmasına rağmen uzun yıllardır kendi para birimini kullanmayı tercih eden İsveç, Avrupa’nın ortak para birimi euroya geçişi yeniden gündemine aldı. Ekonominin neredeyse tamamen nakitsiz işlediği İsveç, uzun süredir Avrupa Birliği (AB) üyesi olmasına rağmen, yaklaşık 30 yıllık ortak para birimi euroya katılmaya bugüne kadar direnmişti. Ancak, artan jeopolitik belirsizlikler ve ABD Başkanı Donald Trump döneminde transatlantik ilişkilerin soğuması, AB ile daha sıkı entegrasyonu İsveç için daha cazip bir koruma kalkanı hâline getirdi. Olası bir para birimi değişiminin tamamlanmasının yıllar alabileceği belirtilen Bloomberg analizinde ise, İsveç’in bu değişiklikten elde edebileceği avantaj ve dezavantajlar sıralandı. Euroya geçmenin avantajları neler? Calmfors ve diğer gözlemcilere göre, 21 ülkeden oluşan Euro Bölgesi'yle ortak para birimi kullanmak ticareti daha kolay ve öngörülebilir hâle getirecek. Mal ticaretinin yüzde 60’ından fazlasını AB ile yapan İsveç ekonomisi de bu değişiklikten fayda sağlayacak. Zaman zaman keskinleşen kur dalgalanmalarının ortadan kalkması da ithalatçı ve ihracatçılar için maliyetleri ve belirsizliği azaltan bir unsur olarak İsveç ekonomisine katkı sağlayacak. Öte yandan euroya geçiş, İsveç’in Avrupa’daki komşularıyla bağlarını daha da güçlendirmesini sağlayacak. Bu da Trump’ın dünya düzenini yeniden şekillendiren politikalarına ve büyük güç rekabetinin geri dönüşüne karşı daha koordineli olmasına katkı sunacak. Kronu bırakmanın riskleri neler? Kronun terk edilmesi ise faiz oranlarını iç ekonomik koşullara göre belirlemek yerine, Euro Bölgesi'nin tamamı için karar alan Avrupa Merkez Bankası’nın politikalarını takip etmeyi gerektirecek. İhracata bağımlı İsveç ekonomisi için bir “hava yastığı” olarak görülen dalgalı kur rejimi, kriz dönemlerinde kronun değer kaybederek İsveç mallarını yurt dışında daha ucuz hâle getiriyordu. Bu durum ise büyüme üzerindeki baskının hafiflemesine yol açıyordu. Olası bir euroya geçiş durumunda bu avantaj ortadan kalkmış olacak. Euro Bölgesi'nin borçluluğu da euroya geçişe temkinli yaklaşanların bir diğer endişe kaynağı olarak gösteriliyor. Eurostat verilerine göre bölgenin borcunun GSYH’ye oranı yüzde 80’in üzerinde seyrediyor. İsveç’te bu oran yalnızca yaklaşık yüzde 33 seviyesinde bulunuyor. Milliyetçi İsveç Demokratları partisinden milletvekili Oscar Sjöstedt, Euro Bölgesi'ndeki mevcut borçlanma eğilimlerinin ortak para biriminin çökmesine yol açabileceğini savunuyor. Euroya geçişin önündeki engeller neler? Euroya geçişin önündeki en büyük engel de kamuoyu olarak görülüyor. İsveçlilerin euroya bakışı zamanla yumuşamış olsa da hâlâ karşı olanların sayısı taraftarlardan fazla. Pek çok gözlemci, para birimi değişikliğinin meşruiyet kazanması için ikinci bir referandumun gerekli olacağını düşünüyor. Siyasi cephede de görüşler bölünmüş halde bulunuyor. Başbakan Ulf Kristersson’un liderliğindeki merkez sağ Ilımlı Parti Euro'ya geçişi resmen destekliyor. Ancak, azınlık durumundaki üç partili koalisyon hükümetine liderlik eden parti, konuyu aktif biçimde gündeme taşımakta temkinli kalıyor. Muhalefette ise anketlerde ilk sırada bulunan Sosyal Demokratlar henüz euroya geçiş konusunda net bir tutum sergilemiyor. Eylül ayında yapılacak genel seçimler sonrasına kadar bu konuda kayda değer bir adım atılması beklenmiyor. Maliye Bakanı Elisabeth Svantesson, son olarak ocak ayında yaptığı açıklamada, mevcut hükümetin iktidarda kalması hâlinde euroya geçişin artı ve eksilerini inceleyen bir çalışma başlatacağını söylemişti. Euroya geçiş ne kadar zor olur? Calmfors’a göre euroya geçişin tüm süreci en az dört yılı bulabilir ancak olası geçiş sürecinin görece sorunsuz olacağı düşünülüyor. İsveç’te ekonomi neredeyse tamamen nakitsiz işlediği için, kron banknot ve madeni paralarının tedavülden kaldırılmasının yaratacağı maliyet ve karmaşıklığın da oldukça sınırlı kalacağı öngörülüyor. [news_id:796174]
