Avrupa Birliği liderleri İran savaşı nedeniyle tırmanışa geçen enerji fiyatlarını dizginlemek adına acil çözüm yolları ararken perşembe günü gerçekleştirilecek zirve öncesinde seçeneklerin kısıtlı olduğu görülüyor. Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz arzının yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalması, enerji ithalatına bağımlı olan Avrupa kıtasını piyasadaki dalgalanmalara karşı savunmasız bırakıyor. Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail’in 28 Şubat tarihinde İran’a yönelik başlattığı savaşın ardından Avrupa’daki gaz fiyatları yüzde 60’tan fazla artış gösterdi. Litvanya Enerji Bakanı Zygimantas Vaiciunas, Avrupa’nın fosil yakıtları yerli üretim düşük karbonlu enerji kaynaklarıyla değiştirme planlarına atıfta bulunarak, "Bu yine AB için temel stratejinin endüstrilerin karbonsuzlaştırılmasını sağlamak olduğunu teyit ediyor" açıklamasında bulundu. Vaiciunas, kısa vadeli süreçte "bu zorlukla kolayca başa çıkabilecek tek bir araç veya sihirli bir değnek yok" diyerek mevcut durumun zorluğunu vurguladı. Enerji piyasalarındaki belirsizlik ve üye ülkelerin yaklaşımı Bir AB diplomatı sürece ilişkin "Sihirli çözümü maalesef bulamayacağız" ifadesini kullandı. Zirve için hazırlanan taslak sonuç bildirgesine göre liderler, Avrupa Komisyonu’na "ithal fosil yakıtların fiyatlarındaki son artışları ele almak üzere hedeflenmiş geçici önlemlerden oluşan bir araç kutusunu gecikmeden sunması" talimatını verecek. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, pazartesi günü yürütme organının üzerinde çalıştığı seçenekleri paylaştı. Sunulan önerilerde AB ölçeğinde büyük müdahaleler yer almazken, emisyon ticaret sisteminde küçük düzenlemeler yapılması, hükümetlerin ulusal vergileri düşürmesi veya zor durumdaki endüstrilere devlet yardımlarını artırması gibi formüller öne çıktı. Hürmüz Boğazı kapalı kaldığı sürece, bu seçeneklerin hiçbirinin fiyatları dramatik şekilde aşağı çekmesi beklenmiyor. Emisyon ticaret sistemi ve stratejik görüş ayrılıkları Aralarında İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ve Polonya Başbakanı Donald Tusk’ın da bulunduğu 10 lider, sanayi için daha fazla ücretsiz CO2 izni de dahil olmak üzere daha derin değişiklikler talep ediyor. Öte yandan İspanya ve Hollanda gibi ülkelerin oluşturduğu ikinci bir grup, emisyon sisteminin zayıflatılmasına karşı çıkıyor. Önerilen yöntemlerin her birinin potansiyel riskleri bulunuyor; üye devlet düzeyinde daha fazla devlet yardımına izin verilmesi zengin ve yoksul ülkeler arasındaki uçurumu derinleştirebilirken, savunma harcamalarını artıran hükümetler için enerji vergilerini kesmek mali bir zorluk teşkil ediyor. Ekonomik rekabet ve gelecek hedefleri Liderler, komisyona verilecek talimatlar konusunda müzakerelere devam ediyor. Taslak metin, Brüksel'den Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) için planlanan incelemeyi Temmuz ayına çekmesini isterken, bu talebin "ETS’nin iklim ve enerji dönüşümündeki temel rolü korunurken" yapılması gerektiğini belirtiyor. Diplomatlar, bu ifadenin tüm ülkeler tarafından desteklenmediğini ifade ediyor. Bildirge taslağı ayrıca, AB’nin rekabet gücünü artırmak ve ABD ile Çin gibi rakipleriyle arasındaki farkı kapatmak için yenilikçi girişimlere dair kuralları basitleştiren "AB A.Ş." planı gibi birçok önlem için bu yıl sonuna kadar süreler belirliyor. Liderler Savunulan Görüş / Talep Giorgia Meloni (İtalya) ve Donald Tusk (Polonya) dahil 10 lider Daha fazla ücretsiz CO2 izni ve sistemde derin değişiklikler İspanya ve Hollanda cephesi Emisyon sisteminin zayıflatılmasına karşı duruş Ursula von der Leyen (Avrupa Komisyonu Başkanı) ETS arzını düzenleyen rezervde ayarlama, vergi indirimi ve devlet yardımı önerisi
