Kuzey Kore genelindeki gayriresmi pazarlarda akaryakıt fiyatları iki hafta içinde yüzde 20 oranında artış göstererek ekonomik baskıyı tırmandırdı. İran'daki savaşın küresel petrol arzını kısıtlaması ve yerel tarım sezonunun başlamasıyla artan talep, temel gıda maddelerinin fiyatlarını da yukarı çekti. Daily NK tarafından gerçekleştirilen son piyasa araştırması, Kuzey Kore’nin "jangmadang" olarak bilinen gayriresmi pazarlarında fiyatların üst üste ikinci ayda da yükseldiğini ortaya koyuyor. Ülke içindeki kaynak ağından yararlanılarak 29 Mart itibarıyla kaydedilen veriler, özellikle benzin ve dizel fiyatlarında keskin bir sıçrama yaşandığını belgeliyor. Akaryakıt fiyatlarında gözlemlenen sert yükseliş ve bölgesel değişimler Pyongyang’daki bir pazarda benzinin kilogramı, 15 Mart’taki önceki araştırmaya göre yüzde 17.5 artarak 59.700 Kuzey Kore wonu seviyesinden işlem gördü. Kuzey Pyongan eyaletindeki Sinuiju ve Ryanggang eyaletindeki Hyesan pazarlarında da benzer artışlar kaydedildi. Dizel fiyatlarındaki tırmanış ise çok daha dik bir seyir izleyerek Pyongyang’da iki hafta öncesine göre yüzde 21.7’lik artışla kilogram başına 57.800 Kuzey Kore wonuna ulaştı. Sinuiju ve Hyesan pazarlarında dizel fiyatları aynı dönemde yüzde 20’den fazla değer kazandı. Ürün Bölge 29 Mart Fiyatı (KPW/kg) İki Haftalık Değişim (%) Benzin Pyongyang 59.700 %17.5 Dizel Pyongyang 57.800 %21.7 Dizel Sinuiju / Hyesan - >%20 Fiyatlardaki bu artışın arkasında birden fazla etkenin bulunduğu tahmin ediliyor. Bahar ekim sezonunun gelmesiyle tarım makinelerine olan talebin artması, inşaat projeleri ve eyaletlerdeki fabrikaların operasyonlarının eş zamanlı genişlemesi akaryakıt arzı üzerinde baskı oluşturuyor. İran’daki savaşın küresel petrol fiyatlarını hızla yükseltmesi, Çin’in elindeki ham petrol rezervlerini daha sıkı tutmasına ve Kuzey Kore’ye sağladığı petrol hacmini potansiyel olarak azaltmasına yol açıyor. Kuzey Koreli yetkililerin, İran savaşının patlak vermesinin ardından benzinin kısa süreliğine 60.000 wona fırlaması üzerine Mart ayı ortasında fiyatları dizginlemek amacıyla acil fon enjekte ettiği bildirilmişti. Yapılan bu müdahale geçici bir istikrar sağlasa da son fiyat artışlarını engellemeye yetmedi. Döviz kurları ve ithal gıda maddelerindeki maliyet artışı Döviz kurları akaryakıt kadar hızlı olmasa da yükseliş eğilimini sürdürüyor. 29 Mart itibarıyla Pyongyang’da ABD dolarının karaborsa kuru, iki hafta öncesine göre yüzde 5.7 artışla 54.200 Kuzey Kore wonu olarak belirlendi. Yuan, Kuzey Kore wonu karşısında daha sert bir değer kazancı sergileyerek Hyesan’da bir önceki ankete göre yüzde 11.1 artışla yuan başına 7.600 won seviyesine ulaştı. Analistler, akaryakıt ve döviz kuru hareketlerinin normalde paralel seyrettiğini ancak İran savaşının bu döngüde bir kopuş yarattığını not ediyor; küresel petrol fiyatlarındaki artış ve daralan arz, akaryakıt maliyetlerini döviz kuru hareketlerinin çok ötesine taşıyor. Ürün Bölge (Pyongyang) 29 Mart Fiyatı (KPW/kg) İki Haftalık Değişim (%) Yemeklik Yağ Pyongyang 65.100 %3.8 Şeker Pyongyang 64.900 %4.2 Un Pyongyang 27.100 %6.3 Pirinç Pyongyang 25.300 %2.4 Mısır Pyongyang 8.700 %8.7 Yükselen döviz kurları ithal temel gıda maddelerinin fiyatlarını doğrudan etkiliyor. 29 Mart itibarıyla Pyongyang pazarlarında yemeklik yağın kilogramı 65.100 won, şekerin kilogramı 64.900 won ve unun kilogramı 27.100 won seviyesine çıkarak sırasıyla yüzde 3.8, yüzde 4.2 ve yüzde 6.3 oranında artış gösterdi. Tahıl fiyatları ve bahar kıtlığı döneminin etkileri Tahıl fiyatları, akaryakıt veya ithal mallar kadar agresif olmasa da yukarı yönlü trendini koruyor. Pyongyang’da pirinç kilogram başına 25.300 won, mısır ise 8.700 won seviyesinden işlem görerek önceki araştırmaya göre sırasıyla yüzde 2.4 ve yüzde 8.7 oranında değer kazandı. Tahıl fiyatlarındaki bu yükseliş, Korecede "chungunggi" olarak bilinen ve önceki hasattan kalan stokların azaldığı bahar kıtlığı dönemine denk geliyor. Mısır fiyatlarındaki daha keskin artış, düşük gelirli Kuzey Korelilerin temel besin kaynağı olması sebebiyle bu maliyetleri karşılamakta zorlanan kesimler üzerinde ciddi bir baskı oluşturma riski taşıyor. Daily NK, Kuzey Kore içindeki kaynak ağları aracılığıyla gelişmeleri gerçek zamanlı olarak belgelemeye ve güvenli kanallar üzerinden bilgi aktarmaya devam ediyor. Devlet medyasına veya uydu görüntülerine dayanan raporların aksine, bu veriler doğrudan rejim altında yaşayan insanlardan geliyor. Kuzey Kore'de yabancı medya ile temas kurmak en ağır suçlardan biri olarak kabul edildiği için kaynakların kimlikleri gizli tutuluyor; bu gizlilik protokolleri, piyasa trendleri ve halkın günlük gerçeklikleri gibi resmi anlatılarda yer almayan bilgilerin dünyaya ulaştırılmasını sağlıyor.
