Lojistik devleri artan yakıt giderleri altında eziliyor

ABD'de yükselen dizel fiyatları taşımacılık sektörünü zorluyor. Artan maliyetler hem dev lojistik firmalarının hem de küçük ölçekli nakliyecilerin kâr marjlarını daraltırken, yakıt giderlerinin müşterilere yansıtılması noktasında ciddi engellerle karşılaşılıyor.

ABD genelinde dizel fiyatlarında görülen keskin artışlar, taşımacılık operasyonlarının maliyet yapısını doğrudan etkiliyor. Sektörün öncü kuruluşlarından J.B. Hunt, tırmanan yakıt ve sürücü giderlerinin üçüncü çeyrek bilançosuna olumsuz yansıyacağı konusunda piyasayı uyardı. Şirket yönetimi, üçüncü çeyrek kazançlarında yüzde 5 ile yüzde 10 arasında bir gerileme beklediklerini kamuoyuyla paylaştı. Yatırımcılar, bu beklenmedik açıklamanın ardından satış pozisyonlarını hızlandırdı.

Fiyat makasındaki daralma büyük şirketleri etkiliyor

Ülke genelinde perakende ve toptan dizel fiyatları arasındaki farkın son dönemde belirgin şekilde kapanması, sektördeki denklemi değiştirdi. 5 Temmuz ile 17 Eylül tarihleri arasında perakende dizel fiyatları yaklaşık yüzde 31 oranında yükseliş kaydetti. Aynı dönemde toptan dizel fiyatlarındaki artış hızı, perakendedeki yükselişin iki katını aştı. Fiyatlar arasındaki farkın yaklaşık yüzde 48 oranında daralması, yakıtı ağırlıklı olarak toptan tedarik eden büyük nakliye devleri üzerindeki maliyet baskısını artırdı.

Büyük lojistik firmaları yakıtı toptan fiyatlarla satın alırken, müşterilerine fatura ettikleri ek ücretleri perakende fiyat endekslerine göre belirliyor. Toptan dizelin perakendeye göre çok daha hızlı pahalanması, şirketlerin operasyonel giderlerini müşterilere aynı oranda yansıtamamasına yol açıyor. J.B. Hunt gibi uzun vadeli sözleşmelerle çalışan firmalar, fiyatların büyük kısmını maliyet artışları yaşanmadan önce sabitlediği için bu durumdan daha fazla etkileniyor.

Küçük filolar ve spot piyasa çıkmazı

Nisan ile temmuz ayları arasında perakende ve toptan fiyatlar arasındaki makas taşıyıcıların lehine bir avantaj sağlarken, son aylardaki değişim bu tabloyu tersine çevirdi. Küçük taşımacılık şirketleri ise büyük rakiplerinin aksine satın alma güçleri sınırlı olduğu için yakıt ihtiyaçlarını doğrudan pompa fiyatlarından karşılıyor. Perakende dizel fiyatları son üç aylık periyotta yaklaşık yüzde 24 artış gösterirken, spot navlun fiyatları yaklaşık yüzde 6 oranında geriledi. Navlun ücretlerindeki bu düşüş, küçük filoların artan yakıt faturasını müşterilerine aktarmasını imkansız hale getiriyor.

Lojistik sektörünün değişken maliyet dengesi

Piyasadaki mevcut koşullar şirketlerin her koşulda zarar ettiği manasına gelmese de kâr marjlarının önemli ölçüde eridiğini gösteriyor. Küçük ölçekli filoların bu maliyet sarmalından ne zaman çıkacağı, navlun piyasasındaki arz ve talep dengesinin seyrine göre şekillenecek. Büyük taşıyıcılar ise toptan yakıt maliyetlerindeki artışın sözleşmelere ve ek ücretlere gecikmeli olarak yansımasının finansal sonuçlarını yönetmeye çalışıyor. J.B. Hunt tarafından yapılan son uyarı, akaryakıt piyasasındaki sert dalgalanmaların nakliye sektörünün bilançolarını ne kadar kısa sürede sarsabileceğini bir kez daha kanıtlıyor.