Kongo Demokratik Cumhuriyeti yerel sanayisini güçlendirmek amacıyla maden ihracatına kısıtlama getirdi. Bakır ve kobalt konsantresi sevkiyatını durduran yeni düzenleme, stratejik durumlarda bir yıla kadar muafiyet tanınmasına imkan veriyor.
Kongo Demokratik Cumhuriyeti, yerel işleme kapasitesini artırmak ve madenlerden elde edilen katma değerin daha büyük bölümünü ülke sınırları içinde tutmak amacıyla bakır ve kobalt konsantresi ihracatını yasakladı. 29 Haziran tarihli kararın derhal yürürlüğe girdiği açıklandı. Madencilik faaliyetlerinde stratejik durumlarda bir yıla kadar ihracat muafiyeti verilebileceği belirtiliyor.
Piyasalarda bakır fiyatları rekor seviyelere yaklaştı
Kararın ardından Londra Metal Borsası'nda üç ay vadeli bakır yüzde 1,8 yükselerek ton başına 14 bin 369,50 dolara çıktı. 29 Ocak tarihinde 14 bin 527,50 dolarla rekor kıran bakır, o tarihten bu yana en yüksek fiyat seviyesini gördü. Bakır fiyatları ilerleyen saatlerde 14 bin 300 dolar seviyesinde işlem görmeye devam etti.
Kongo'nun 2026'nın ilk çeyreğindeki ihracat verileri ve sevkiyat detayları şu şekildedir:
| Maden türü ve formu | Miktar (Ton) | Metal içeriği (Ton) |
|---|---|---|
| Bakır katot | 696.725 | - |
| Bakır konsantresi | 53.926 | 18.863 |
| Kobalt hidroksit | 51.940 | 17.054 |
Yeni vergilendirme sistemi ve yan ürün düzenlemeleri
Ekonomik açıdan önemli madencilik yan ürünleri için üç aylık geçiş süresini kapsayan bir vergi sistemi de hayata geçirildi. Arıtma sırasında elde edilen iz ve ultra iz minerallerin vergilendirilmesinde yüzde 55 değerleme katsayısı uygulanacak. Ana minerallere ek olarak bu yan ürünlerden de telif ücreti alınacak.
Analistler, Kongo'daki bakır ve kobalt üretiminin büyük bölümünün hâlihazırda ülke içinde işlendiğini, dolayısıyla yasağın çoğu işletme üzerindeki etkisinin sınırlı kalabileceğini ifade ediyor. Muafiyet kapsamında konsantre ihraç etmeyi sürdüren Ivanhoe Mines, Zijin Mining ve Kongo hükümetinin ortak olduğu Kamoa-Kakula girişimi düzenlemeden daha fazla etkilenebilecek işletmeler arasında yer alıyor.
Geçmişteki benzer uygulamalar ve kapsamın genişletilmesi
Kongo yönetimi daha önce 2013, 2019 ve 2023 yıllarında da bakır ve kobalt konsantresi ihracatına yasak getirmiş, yurt içi izabe kapasitesinin yetersiz kaldığı durumlarda geçici muafiyetler tanımıştı. Alınan yeni karar, 2023 tarihli düzenlemeyi ve mevcut muafiyetleri tamamen kaldırarak daha geniş kapsamlı bir ihracat ve vergilendirme çerçevesi oluşturuyor.
