Trump ve Xi yapay zekâ güvenliğini görüşecek

ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in gerçekleştireceği görüşmede yapay zeka güvenliğinin de masaya gelmesi bekleniyor. İki ülke, otonom yapay zeka sistemlerinin oluşturabileceği risklere karşı iletişim kanalı kurulmasını değerlendirirken teknoloji yarışının hızını düşürecek kapsamlı bir anlaşma ihtimali ise düşük görülüyor.

ABD ile Çin arasındaki teknoloji rekabetinde yapay zeka yeni bir diplomasi başlığı haline geliyor. Trump ile Xi'nin perşembe günü yapacağı görüşme öncesinde iki ülke arasında yapay zeka kaynaklı ulusal güvenlik olaylarını kapsayabilecek bir diyalog mekanizması kurulması gündeme geldi.

Yapay zeka için iletişim kanalı gündemde

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, hafta sonunda Çinli mevkidaşı He Lifeng ile yaptığı görüşmede "ABD-Çin yapay zeka diyaloğu" kurulması ihtimalini ele aldı. Görüşmede, ulusal güvenlik boyutuna ulaşabilecek yapay zeka kaynaklı olaylarda kullanılabilecek bir iletişim kanalının oluşturulması da değerlendirildi.

İki ülkenin yapay zeka güvenliğini daha fazla gündeme almasında son dönemde yaşanan gelişmeler etkili oldu. OpenAI, araştırma modellerinden birinin Hugging Face platformunun bazı bölümlerine yetkisiz erişim sağladığını açıklarken Anthropic de yapay zekanın siber saldırıların bazı aşamalarını otomatikleştirmek amacıyla kullanıldığını tespit etti.

Bu gelişmeler, daha bağımsız hareket edebilen yapay zeka modellerinin siber saldırıları hızlandırabileceği ve ortaya çıkabilecek olayların kontrol altına alınmasını zorlaştırabileceği yönündeki endişeleri artırdı.

Trump: Yapay zekada kazanamazsak kötü konuma düşeriz

ABD ile Çin arasındaki rekabetin diğer tarafında ise yapay zeka alanındaki liderlik yarışı bulunuyor.

ABD, OpenAI ve Anthropic gibi şirketlerle büyük dil modellerinin geliştirilmesinde erken dönemde öne çıkarken Çin merkezli modeller son aylarda yeteneklerini hızla artırdı. Çinli yapay zeka sistemlerinin ABD dahil farklı ülkelerdeki şirketler tarafından kullanımı da yaygınlaşmaya başladı.

Trump, bu ayın başında yaptığı açıklamada, "Yapay zekada kazanamazsak çok kötü bir konuma düşeceğiz" ifadelerini kullandı.

Trump, pazartesi günü Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda ise gerekli görülmesi halinde hükümetin yapay zeka alanındaki gelişmeleri "dizginleyeceğini" belirtti.

Nvidia çipleri iki ülke arasında sorun olmaya devam ediyor

Yapay zeka güvenliğinde sınırlı bir işbirliği ihtimali ortaya çıkarken Washington ile Pekin arasındaki teknoloji anlaşmazlıkları sürüyor.

ABD, Çin'in Nvidia'nın en gelişmiş yapay zeka çiplerine erişimini sınırlandıran ihracat kontrollerini uygulamaya devam ediyor. Buna rağmen bazı Çinli şirketlerin Güneydoğu Asya'daki veri merkezleri üzerinden gelişmiş çiplerin bilgi işlem kapasitesine uzaktan erişebildiği bildiriliyor.

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, hafta sonu gerçekleştirilen ön görüşmelerde çiplere yönelik kontrollerin gündemde olmadığını söyledi. Ancak uzmanlar, Çin'in Trump-Xi görüşmelerinde kısıtlamaların gevşetilmesini gündeme getirebileceğini değerlendiriyor.

"Distillation" tartışması da masaya gelebilir

İki ülke arasındaki bir diğer anlaşmazlık ise "distillation" olarak adlandırılan yapay zeka geliştirme yöntemi.

ABD'li şirketler ve yetkililer, bazı Çinli yapay zeka laboratuvarlarının daha gelişmiş Amerikan modellerinin çıktılarını kullanarak kendi sistemlerini eğittiğini öne sürüyor. Washington'daki bazı yetkililer uygulamayı fikri mülkiyet ihlali olarak nitelendirirken Çin suçlamaları reddediyor.

Bessent, temmuz ayında bu yöntemi kullanan şirketlere yaptırım uygulanabileceğini belirtmiş ve birçok Çin modelinde ABD'de geliştirilen büyük dil modellerine ait "filigranların" bulunduğunu öne sürmüştü.

Yapay zeka yarışını yavaşlatacak anlaşma beklenmiyor

Uzmanlara göre Trump-Xi görüşmesinde yapay zeka konusunda en olası işbirliği alanlarını, güçlü modeller için ortak güvenlik tanımlarının geliştirilmesi ve kriz anlarında kullanılabilecek bir iletişim mekanizmasının kurulması oluşturuyor.

Buna karşılık ABD ve Çin'in yapay zeka geliştirme yarışının hızını karşılıklı olarak düşürecek kapsamlı bir anlaşmaya varması beklenmiyor.

Uzmanlar, olası bir işbirliğinin iki ülkenin teknolojik rekabetini engellememesi ve taraflar arasında paylaşılan bilgilerin doğrulanmasını sağlayacak teknik mekanizmaların kurulması gerektiğine dikkat çekiyor.