Akaryakıtta eşel mobil sistemi 1 ekim itibarıyla sona eriyor ve vergi düzenlemesiyle birlikte fiyatlarda ciddi bir artış bekleniyor. Temmuz 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan karar doğrultusunda uygulanan mekanizmanın devreden çıkmasıyla, benzin ve motorin gibi ürünlerdeki ÖTV miktarı yasal sınırlara geri çekiliyor.
Akaryakıt ürünlerinde fiyat artışlarının Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden dengelenmesini sağlayan eşel mobil sistemi 1 Ekim itibarıyla kaldırılıyor. Resmi Gazete'nin Temmuz 2026'daki mükerrer sayısında yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı çerçevesinde benzin, motorin, LPG otogaz ve tüpgaz gibi ürünlerde uygulanan eşel mobil mekanizmasının işleyişi değiştirilmişti. Yurt içi rafineri fiyatlarında artış olması halinde 1 Ağustos-30 Eylül döneminde yüzde 25'i kadar ÖTV indirimi uygulanması kararlaştırılırken, rafineri fiyatlarında düşüş yaşanması halinde ise indirimin tamamı kadar ÖTV artırılacağı belirtilmişti. Sistemin, herhangi bir ek koşul aranmaksızın 1 Ekim'de tamamen yürürlükten kaldırılacağı duyurulmuştu.
Benzin fiyatlarında beklenen vergi ve zam oranları
Mevcut durumda benzinin litresinden alınan ÖTV tutarı 4,43 TL seviyesinde bulunurken sistem sona erdiğinde bu tutarın yasal sınır olan 14,83 TL'ye yükseleceği aktarılıyor. ÖTV farkından kaynaklanan 10,40 TL'lik artışa, yüzde 20'lik KDV payının eklendiği bir senaryoda (2,08 TL) benzinin pompaya yansıyacak toplam zam tutarının 12,48 TL'yi bulacağı bildiriliyor. Sektör temsilcileri ve ekonomi uzmanları, benzindeki 12,48 TL'lik artışın aylara yayılabileceği veya mevcut tutarın tek seferde pompaya yansıyabileceği değerlendirmesini paylaşıyor.
| Vergi Kalemi / Artış Türü | Mevcut Tutar (TL) | Yeni Tutar (TL) | Artış Miktarı (TL) |
|---|---|---|---|
| Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) | 4,43 | 14,83 | 10,40 |
| KDV Payı (%20) | - | - | 2,08 |
| Toplam Pompa Zammı | - | - | 12,48 |
Sistemin maliyeti ve bakan şimşek'in açıklamaları
Akaryakıt fiyatlarında jeopolitik gelişmelerden kaynaklı artışın önüne geçilmesi için Mart 2026'da geçici olarak eşel mobil sistemi devreye alınmıştı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sürece dair yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullanmıştı: "Jeopolitik gelişmelerin ekonomiye etkisini sınırlamak amacıyla kamu maliyesi olarak dezenflasyonu önceliklendiren önemli bir adım attık. Geçici olduğunu değerlendirdiğimiz petrol fiyat şokunun etkisini azaltmak için eşel mobil sistemini geçici olarak devreye alıyor, akaryakıttaki fiyat artışlarının yüzde 75'e kadar olan kısmını vergilerden karşılıyoruz. Mali disiplinden taviz vermeden dezenflasyonu desteklemeye devam edeceğiz"
Mehmet Şimşek, Mayıs 2026'da uygulamanın bütçeye olan etkisini şu sözlerle detaylandırmıştı: "İlk iki ayda bize maliyeti 90 milyar lira. Ciddi bir rakam, 2 milyar dolar. Yılın tamamında benzer durum devam ederse etki yaklaşık 600 milyar lira civarında. Bugünkü fiyatlarla 13-14 milyar dolarlık rakamdan bahsediyoruz. Bütçede disiplini tesis etmeseydik, kamuda tasarruf yapmasaydık, gelirlerimizi artırma çabasına girmeseydik, harcamaları kontrol altına almasaydık, bütçe açığını geçen sene düşüremeseydik bunu yapma imkanımız olmayacaktı. Dolayısıyla bütçede ciddi bir disiplini, iyi bir performansı yakaladığımız içindir ki eşel mobil sistemini devreye aldık ve bunun sayesinde de şokun etkisini sınırlamış olduk".