Fitch Ratings Hürmüz Boğazı ve petrol fiyatlarını değerlendirdi. Küresel piyasalarda yaşanan gerilimlerin arz dengesi üzerindeki etkileri analiz edildi. Boğazın fiilen kapanma durumunun geçici olacağı öngörülüyor. Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Hürmüz Boğazı'nın kapatılması ihtimali ve bunun petrol fiyatları üzerindeki yansımalarına dair kapsamlı bir analiz yayımladı. Yapılan açıklamada, 28 Şubat tarihinde İran'a yönelik saldırıların başlamasıyla tırmanan petrol fiyatlarının seyri ele alındı. Petrol fiyatlarındaki artışın temel kaynağı olarak görülen Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanmasının, bölgenin dünya ekonomisi için taşıdığı kritik rol sebebiyle muhtemelen kısa süreli olacağı bildirildi. Küresel petrol piyasasında halihazırda var olan arz fazlasının, fiyatlardaki yükselişi sınırlayacağı belirtilen değerlendirmede, bu durumun İran'ın petrol arzında yaşanabilecek olası kesintilerin etkisini de hafifleteceği kaydedildi. 2026 yılı için Brent petrolün varil başına ortalama 63 dolar olacağı yönündeki tahminde ise kayda değer bir artış beklenmediği vurgulandı. Deniz yolu taşımacılığındaki riskler ve alternatif güzergahlar Boğazın resmi olarak kapatılmadığına, fakat İran veya vekilleri tarafından saldırıya uğrama riski nedeniyle gemilerin bu rotayı kullanmaktan imtina ettiğine işaret edilen açıklamada, dev petrol şirketlerinin güvenlik gerekçeleriyle sevkiyatlara ara verdiği, sigorta şirketlerinin ise savaş riski sigortalarını iptal ettiği bilgisi paylaşıldı. Fitch Ratings analistleri, "Ancak boğazın fiilen kapanmasının geçici olmasını bekliyoruz. Boğaz, deniz yoluyla petrol taşımacılığı için hayati bir arter olup, alternatif güzergahlar sınırlıdır." ifadelerine yer verdi. Çatışma dönemi öncesinde boğazdan günlük yaklaşık 20 milyon varil ham petrol ve petrol ürünü geçtiği hatırlatılan metinde, bu rakamın küresel deniz yolu petrol ticaretinin dörtte birini, dünya petrol tüketiminin ise beşte birini karşıladığı aktarıldı. Boğaz üzerinden taşınan toplam hacmin yaklaşık yarısının Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ihracatından oluştuğu, kalan kısmın ise Irak, Kuveyt ve İran kaynaklı olduğu belirtildi. Piyasa arz fazlası ve jeopolitik risklerin dengelenmesi İhracat miktarının yaklaşık yarısının Çin ve Hindistan pazarlarına yöneldiği gerçeği, uzun süreli bir kapanışın hem üretici hem de tüketici ülkeleri derinden sarsacağı için temel senaryo olarak kabul edilmiyor. Geçiş yolunun uzun süre kapalı kalması ihtimaline karşı, 1980'li yıllardaki İran-Irak Savaşı'nda uygulandığı gibi tankerlerin seyri için askeri deniz koruması sağlanabileceği dile getirildi. Küresel petrol piyasasındaki arz fazlası durumu, jeopolitik risk primini dengeleyerek fiyatlardaki aşırı artış riskini baskılıyor. Suudi Arabistan ve BAE'nin Hürmüz Boğazı'nı baypas edebilecek bazı altyapı olanaklarına sahip olması, olası geçiş aksaklıklarını hafifletebilecek bir unsur olarak değerlendiriliyor. İran'ın büyük bir üretici olmasına rağmen günlük yaklaşık 3,5 milyon varil üretim ve 2 milyon varil ihracat kapasitesinin, küresel ham petrol üretiminin yalnızca yüzde 3,5'ine tekabül ettiği belirtildi. Olası bir tedarik sorununun küresel piyasadaki mevcut arz fazlasıyla kompanse edilebileceği ifade ediliyor. İran petrol üretimi ve küresel fiyat tahminleri Çatışmanın şiddeti ve ne kadar süreceği konusundaki belirsizlikler devam ederken, Fitch Ratings gelecek projeksiyonlarına dair şu uyarıyı paylaştı: "Boğazın uzun süreli tıkanması veya bölgenin petrol ve doğalgaz üretim ve taşıma altyapısında meydana gelebilecek önemli ve kalıcı hasarlar, petrol piyasalarını önemli ölçüde etkileyecek ve muhtemelen 2026 yılı için temel senaryomuz olan petrol fiyatı tahmininde daha önemli bir artışa yol açacaktır. İran petrol üretiminde herhangi bir önemli aksama olması durumunda petrol fiyatlarındaki oynaklık artacaktır." | Veri Türü | Değer / Oran | 2026 Brent Petrol Tahmini 63 Dolar Boğazdan Günlük Geçen Petrol Miktarı 20 Milyon Varil Küresel Deniz Yolu Petrol Ticareti Payı 1/4 Küresel Petrol Tüketimi Payı 1/5 İran Günlük Petrol Üretimi 3,5 Milyon Varil İran Günlük Petrol İhracatı 2 Milyon Varil İran Üretiminin Küresel Üretimdeki Payı %3,5
