Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından açıklanan verilere göre, uluslararası gıda fiyatlarındaki aylık değişimi izleyen endeks temmuz ayında yüzde 0,6 oranında artış göstererek 131,1 puana yükseldi. Tahıl, şeker ve bitkisel yağ fiyatlarındaki yukarı yönlü hareketlerin et ve süt ürünlerindeki kısmi gerilemeyle dengelendiği bu süreçte, küresel gıda fiyatları Ocak 2023’ten bu yana en yüksek seviyesini gördü.
Gıda fiyatları, Mart 2022'de kaydedilen tüm zamanların en yüksek seviyesinin yüzde 18,2 altında seyretmeye devam ediyor. Tahıl Fiyat Endeksi temmuzda önceki aya göre yüzde 3,4 ve yıllık bazda yüzde 6,9 artışla 113,8 puan oldu. Küresel buğday fiyatları aylık bazda yüzde 5,8 ve yıllık bazda yüzde 9,9 yükselirken, Karadeniz'deki ihracat akışında süregelen kesintiler ve arz endişeleri fiyatlardaki bu tırmanışı tetikleyen temel unsurlar arasında yer aldı.
Tahıl ve bitkisel yağ piyasalarındaki yükseliş eğilimi
Küresel mısır fiyatları, ABD'nin belirli bölgelerinde etkili olan sıcak ve kurak hava koşullarının yanı sıra enerji fiyatlarındaki artışın etkisiyle temmuzda aylık bazda yüzde 3,6 oranında arttı. Bitkisel Yağ Endeksi de aylık bazda yüzde 3,7 artış göstererek 195,7 puan seviyesine ulaştı ve Haziran 2022'den bu yana en yüksek noktasına çıktı. Palm ve soya yağı fiyatlarında devam eden artış, küresel bitkisel yağ piyasasının yüksek seyretmesine neden oluyor.
Şeker Fiyat Endeksi temmuzda önceki aya göre yüzde 5,6 artarak 95 puan olurken, fiyatlar geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 8 daha düşük seviyede kaldı. Aylık bazdaki yükselişin arkasında, Avrupa Birliği'ndeki mahsul verimlerine yönelik sıcak hava endişeleri ile Asya'daki üretim beklentilerinde El Nino koşullarının yaratabileceği olumsuz etkiler bulunuyor.
Et ve süt ürünlerinde görülen fiyat değişimleri
Et Fiyat Endeksi temmuzda aylık bazda yüzde 2,8 düşüşle 127,7 puan olarak kaydedilirken, yıllık bazda yüzde 0,8 oranında artış gösterdi. Temmuzdaki bu gerileme, yılın başından bu yana et fiyatlarında görülen ilk aylık düşüş olarak kayıtlara geçti. Süt Fiyat Endeksi ise temmuzda önceki aya göre yüzde 0,8 ve yıllık bazda yüzde 24,8 azalarak 116,2 puan seviyesine indi. Nisan ayından itibaren süt fiyatlarında gözlemlenen düşüş trendi temmuz ayında da etkisini sürdürdü.
| Endeks türü | Temmuz puanı | Aylık değişim (%) | Yıllık değişim (%) |
|---|---|---|---|
| Gıda Fiyat Endeksi (Genel) | 131,1 | +0,6 | - |
| Tahıl Fiyat Endeksi | 113,8 | +3,4 | +6,9 |
| Bitkisel Yağ Endeksi | 195,7 | +3,7 | - |
| Şeker Fiyat Endeksi | 95,0 | +5,6 | -8,0 |
| Et Fiyat Endeksi | 127,7 | -2,8 | +0,8 |
| Süt Fiyat Endeksi | 116,2 | -0,8 | -24,8 |
