Küresel rafineri kapasitesi 2030’a kadar günde 4,2 milyon varil artacak

Küresel petrol rafineri kapasitesinin 2026-2030 döneminde günlük yaklaşık 4,2 milyon varil artması bekleniyor. 

Küresel petrol rafineri sektöründe yatırımların ağırlık merkezi değişiyor. Uluslararası enerji analiz ve araştırma kuruluşu BloombergNEF’in (BNEF) Küresel Petrol Rafineri Görünümü raporu, geçen yıl yaşanan kapasite düşüşünün ardından 2026-2030 döneminde güçlü bir toparlanmaya işaret ediyor.

BNEF’in tahminine göre söz konusu dönemde küresel net rafineri kapasitesindeki artış, önceki 5 yıllık dönemde kaydedilen net kapasite artışının yüzde 162 üzerinde olacak. 

Mevcut rafinerilerden 2,9 milyon varillik ek kapasite

2026-2030 döneminde beklenen artışın günlük yaklaşık 2,9 milyon varillik bölümünün, mevcut rafinerilerin kapasitesini artırmaya yönelik yatırımlardan gelmesi öngörülüyor.

Bu yatırımların Afrika, Hindistan, Çin, Asya Pasifik’in diğer ülkeleri, Orta Doğu ve Latin Amerika’da yoğunlaşması bekleniyor. 

Sıfırdan inşa edilecek yeni rafinerilerin ise küresel kapasiteye günlük yaklaşık 1,5 milyon varil ekleyeceği tahmin ediliyor. Yeni yatırımlar ağırlıklı olarak Afrika, Hindistan, Çin ve Asya Pasifik’in diğer ülkelerinde gerçekleştirilecek. 

Buna karşılık Avrupa ve Kuzey Amerika başta olmak üzere devreden çıkarılacak rafinerilerin küresel kapasiteden günlük yaklaşık 200 bin varil eksiltmesi bekleniyor. 

Rafineri kapasitesi talebin üzerinde büyüyebilir

BloombergNEF, planlanan kapasite artışının rafine petrol ürünlerine yönelik beklenen talep büyümesinin oldukça üzerinde olduğuna dikkati çekiyor.

Projelerin tamamlanması halinde rafineri kapasitesindeki artışın petrol ürünleri talebini aşabileceği değerlendiriliyor. Böyle bir durumda rafineriler arasındaki rekabetin artabileceği ve rafineri marjlarının düşebileceği öngörülüyor. 

Kapasite artışının yüzde 95’i iki bölgeden gelecek

Küresel rafineri yatırımlarındaki en dikkat çekici değişim Afrika ve Asya Pasifik’te yaşanacak. BNEF’e göre bu iki bölgenin 2030’a kadar küresel net rafineri kapasitesi artışının yaklaşık yüzde 95’ini oluşturması bekleniyor.

Bölgelerdeki yatırımları güçlü petrol ürünü talebi beklentilerinin yanı sıra ithalata bağımlılığı azaltmaya yönelik politikalar ile ihracat ve petrokimya entegrasyonu yatırımları destekliyor. 

Çin ve Hindistan 2026 ve 2027’de öne çıkacak

Kısa vadede rafineri yatırımlarının merkezinde Çin ve Hindistan bulunuyor. İki ülkenin, 2026 ve 2027’de devreye alınması beklenen toplam yeni rafineri kapasitesinin yüzde 71’ini oluşturacağı tahmin ediliyor.

Bu döneme ilişkin projelerin büyük bölümü halihazırda faaliyete geçmiş veya inşaat aşamasında bulunuyor. 

2028-2030 döneminde planlanan kapasitenin daha büyük bölümünün henüz erken proje aşamasında olması ise gecikme veya iptal risklerini artırıyor. BNEF’in takibine göre 2026-2030 için planlanan kapasite artışlarının yaklaşık yarısı halihazırda faaliyette veya inşaat aşamasında. 

Avrupa ve ABD’de rafineri kapasitesi azalabilir

Rafineri kapasitesinin bölgeler arasında farklı hızlarda gelişmesinin ham petrol ve petrol ürünlerinin küresel ticaret akışlarını da değiştirebileceği tahmin ediliyor.

Çin’de artan rafineri kapasitesinin arz fazlasına yol açabileceği ve bunun daha küçük bağımsız rafineriler arasında ilave konsolidasyonu beraberinde getirebileceği değerlendiriliyor.

Hindistan ve Afrika’daki yatırımlar ülkelerin ve bölgenin petrol ürünlerinde dışa bağımlılığı azaltma hedeflerini desteklerken, Avrupa ve ABD’de bazı rafinerilerin devreden çıkarılmaya devam edebileceği öngörülüyor.