Petrolde rekor artış

Petrol fiyatları, Suudi Arabistan'da petrol sahasına düzenlenen saldırının küresel arzını yaklaşık yüzde 5 azaltmasının ardından güniçi rekor artış gerçekleştirerek varil başına 71 doların üzerine yükseldi. ABD saldırıyı İran'ın düzenlediğini iddia etti.

Londra'da Brent petrolü vadeli kontratları, Pazartesi günkü olağanüstü başlangıcında, açılışın hemen ardından saniyeler içinde 12 dolar sıçradı ve bu yükseliş, kontratın 1988'de işlem görmeye başlamasından bu yana dolar bazında en büyük güniçi artışı işaret ediyor. Fiyatlar daha sonra, bu ilk yüzde 20'lik artışın yarısını geri verdi, ancak halen 3 yılı aşkın sürenin en büyük artışını göstermiş durumda.

Credit Suisse Group AG enerji analisti Saul Kavonic, "Petrol piyasasında bu denli bir arz aksaklığı ve böylesine bir fiyat tepkisi görmedik," dedi ve "Siyasi risk primi petrol piyasası gündemine geri döndü" değerlendirmesinde bulundu.

Nymex piyasasında, Batı Teksas petrolü (WTI) vadelileri, hareketin büyüklüğünün piyasa açılışını geciktirmesinden dolayı yaklaşık iki dakika dondu. Kontrat Singapur saati ile 11:37'de yüzde 9 yukarıdaydı.

Petroldeki bu dramatik hareket finans piyasalarında sarsıntı yarattı. Altın, yen ve ABD Hazine tahvilleri gibi güvenli liman varlıkları, saldırılardan kaynaklanan jeopolitik endişelerden dolayı artan talep ile güçlü yükseldi. Aralarında Norveç kronu ve Kanada dolarının da bulunduğu emtia ile ilişkili para birimleri de değer kazandı. ABD benzin vadeli kontratları yaklaşık yüzde 13 yükseldi.

Suudi Arabistan'da devlete ait petrol üreticisi Saudi Aramco Cumartesi günü, silahlı insansız hava araçlarının (SİHA) Abqaiq'deki dünyanın en büyük petrol işleme tesisine ve Krallık'ın Khurais'teki ikinci en büyük petrol sahasına saldırılar düzenlemesinin ardından üretiminin günlük 5.7 milyon varillik kısmını kaybetti.

Bu miktar, petrol piyasaları için en büyük üretim kaybını işaret ediyor ve Saddam Hüseyin'in Kuveyt'i işgal ettiği Ağustos 1990'da Irak ve Kuveyt'teki üretim kayıplarını da aşmış durumda. Uluslararası Enerji Ajansı'na (IEA) göre, bu aksaklık ayrıca, 1979'daki İslam Devrimi sırasında İran'ın üretiminde görülen kaybın da üzerinde.

Singapur'da enerji danışmanlık şirketi Energy Aspects Ltd. analistlerinden Virendra Chauhan, "Tarihsel olarak piyasaya ham petrol akışının istikrarlı bir kaynağı olarak görülen Suudi altyapısının saldırılara olan kırılganlığı, piyasanın uğraşması gerekecek yeni bir paradigma" dedi ve "Şu anda, ham petrol akışının ne zaman başlayacağı bilinmiyor" değerlendirmesinde bulundu.