AB Komisyonu'nda çocuklara sosyal medya yasağı önerisi

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu son dönemde aralarında Türkiye'nin de bulunduğu çok sayıda ülkede tartışma konusu olan çocukların sosyal medya platformlarına erişimi konusunda yeni kurallar önerdi.

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, aralarında Türkiye'nin de bulunduğu birçok ülkede tartışılan çocukların sosyal medyaya erişimi konusunda yeni bir düzenleme önerdi. Öneriye göre 15 yaşından küçükler sosyal medya platformlarında kişisel hesap açamayacak. Paketin hayata geçmesi için üye ülkelerden oluşan AB Konseyi ile Avrupa Parlamentosu'nun onayı gerekiyor.

Yaş gruplarına göre kademeli sistem

Kids Act adı verilen pakette üç farklı yaş grubu için farklı kurallar öngörülüyor. 3-13 yaş arasındaki çocukların sosyal medyaya erişimi tamamen engellenirken, bu yaş grubundaki çocuklar veliler tarafından yönetilen hesaplar üzerinden özel olarak tasarlanmış video paylaşım hizmetlerine erişebilecek.

13-15 yaş aralığında ise ebeveyn denetimi devreye giriyor. Bu yaş grubundaki çocuklar, velilerinin hesapları üzerinden erişilebilen "mini hesaplar" açabilecek. AB Komisyonu, bu hesaplarda sınırlı sosyal etkileşim ve günde en fazla bir saatlik ekran süresi gibi koruyucu önlemler uygulanmasını istiyor.

Hâlihazırda hesabı olan çocuklar ne olacak?

Kuralların yürürlüğe girmesinden itibaren altı ay içinde platformlar, mevcut hesap sahiplerinin 15 yaşından küçük olup olmadığını kontrol edecek. 15 yaşından küçük olduğu belirlenen ya da yaşı tespit edilemeyen kullanıcıların hesapları devre dışı bırakılacak.

Şu an sadece doğum tarihi girilerek sağlanan erişim, yasayla birlikte yeterli olmaktan çıkacak. Erişim, platformlardan bağımsız sertifikalı çözümlerle yapılacak onaylı yaş doğrulamasına bağlanacak. Bu doğrulama, çocukların kimlik bilgilerini platformlarla paylaşması anlamına gelmiyor; ücretsiz bir AB yaş doğrulama uygulaması ve ileride devreye girecek Avrupa Dijital Kimlik Cüzdanı üzerinden gerçekleştirilecek. Komisyon, her üye devletin dijital kimliği olmayanlar dahil herkese en az bir ücretsiz doğrulama yöntemi sunmasını istiyor.

Hangi platformlar kapsamda?

Düzenleme, tasarımları nedeniyle çocuklar için özel risk taşıdığı kabul edilen sosyal medya ağlarını, video paylaşım platformlarını ve çevrimiçi oyunları hedefliyor. Kurallar, ruh sağlığı ve kişisel gelişim konusunda tavsiye verebilen sohbet robotlarını ve yapay zekâ destekli sanal arkadaşları da kapsıyor.

Komisyon ayrıca oyunların da güvenli tasarlanması gerektiğini savunuyor; buna göre uygulama mağazaları, video oyunları dahil her uygulamayı belirlenmiş bir metodolojiyle yaş sınıflandırmasına tabi tutmak zorunda kalacak.

"İspat yükümlülüğü artık platformlarda"

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, çocukların bugüne kadar geliştirilmiş en ileri teknolojilerle etkileşim halinde olduğuna dikkat çekerek Kids Act ile ispat yükümlülüğünün platformlara devredildiğini vurguladı. Von der Leyen, artık platformların tasarım aşamasından itibaren güvenli olduklarını kanıtlamak zorunda kalacağını, ebeveynlere de kontrolü yeniden ellerine alacak araçlar sunulduğunu söyledi.

Neden AB çapında bir düzenleme?

Fransa, Yunanistan, Avusturya, Danimarka, İspanya, Belçika, İtalya, Almanya, Polonya ve Hollanda gibi ülkeler çocukların sosyal medyaya erişimiyle ilgili kendi ulusal adımlarını değerlendirmeye almış ya da başlatmıştı. Ancak her ülkenin kendi yaş sınırını belirlemesi, bir ülkede korunan bir çocuğun komşu ülkede aynı korumadan yararlanamaması riskini doğuruyordu. Komisyon bu riski ortadan kaldırmak için tek bir ortak paket hazırladı.

Öneri hayata geçerse AB'de aylık 45 milyon veya daha fazla aktif kullanıcıya sahip en büyük platformların sadece kendilerini güvenli ilan etmesi yetmeyecek; yasanın her yükümlülüğünü nasıl karşılayacaklarını gösteren ayrıntılı bir plan sunmaları ve bu planın bağımsız denetçilerce incelenmesi gerekecek. Kurallara uyulmaması durumunda uygulanacak cezalar, ilgili şirketin dünya çapındaki yıllık toplam cirosunun yüzde 6'sına kadar çıkabilecek.

İLGİLİ HABER Resmi Gazete'de yayımlandı: 15 yaş altına sosyal medya yasağı getirildi İnternet ve sosyal medya platformlarının kullanımına ilişkin düzenlemeler içeren yasa değişikliği Resmi Gazete'de yayımlandı. Yeni kanunla birlikte sosyal ağ sağlayıcılar 15 yaş altındaki kullanıcılara hizmet sunamayacak. Ağ sağlayıcıları yaş doğrulama ve ebeveyn kontrolü dahil gerekli tedbirleri almakla yükümlü olacak.