Avrupa Birliği gümrük sisteminde dijital reform dönemi başladı

Avrupa Birliği gümrük sisteminde dijitalleşme ve merkezi yönetim odaklı büyük reform süreci resmen başlatıldı. Avrupa Parlamentosu ve Konsey tarafından onaylanan yeni düzenlemeler, sınır kontrollerinin güçlendirilmesini ve düşük değerli e-ticaret paketlerine yönelik vergi muafiyetlerinin kaldırılmasını içeren geniş kapsamlı değişiklikleri kademeli olarak hayata geçirecek.

AB Komisyonu tarafından yapılan duyuruya göre, Avrupa Parlamentosu (AP) ve AB Konseyi'nin onayından geçerek AB Resmi Gazetesi'nde yayımlanan gümrük reformu bugünden itibaren aşamalı olarak uygulamaya giriyor.

Yeni düzenleme çerçevesinde AB gümrük sisteminin tamamen dijital bir yapıya kavuşturulması, üye ülkeler arasındaki işlemlerin uyumlu hale getirilmesi, bürokratik yükün hafifletilmesi ve sınır kontrollerindeki risk yönetim kapasitesinin artırılması planlanıyor.

Yeni gümrük idaresi ve veri merkezi kurulumu

Reformun temel sütunlarını, gümrük kurallarını baştan aşağı güncelleyen AB Gümrük Kodu ile merkezi Fransa'nın Lille kentinde bulunacak olan AB Gümrük İdaresi oluşturuyor. AB Gümrük İdaresi, üye devletlerin gümrük birimleri arasındaki koordinasyonu üst seviyeye taşıyarak Birlik genelindeki risklerin ortak bir zeminde değerlendirilmesine ve sınırlardaki tehditlere karşı eş güdümlü müdahale edilmesine imkan tanıyacak. Yeni idarenin öncelikli görevleri arasında, mevcut ulusal bilgi teknolojileri altyapılarının yerini alacak kapsamlı bir AB Gümrük Veri Merkezi'ni inşa etmek yer alıyor.

Farklı ulusal sistemler üzerinden ilerleyen gümrük süreçleri, zaman içerisinde tek bir AB veri platformunda birleştirilecek. İşletmelerin ithalat ve ihracat faaliyetlerine dair ürün ve gümrük bilgilerini tek bir kanal üzerinden sunmasına olanak tanıyacak sistemin kullanımı, e-ticaret firmaları için 1 Temmuz 2028'den itibaren zorunlu hale gelecek. Veri merkezinin diğer tüm ticari işletmelerin kullanımına açılması için belirlenen son tarih ise 2031 olarak açıklandı.

E-ticaret gönderilerinde vergi ve ücret düzenlemeleri

Reform paketi kapsamında düşük değerli e-ticaret gönderilerine uygulanan mevcut kurallarda da değişikliğe gidiliyor. AB, daha önce 150 euro sınırını aşmayan gönderilere sağlanan gümrük vergisi muafiyetini sonlandırmış, buna karşılık 1 Temmuz 2026'dan 1 Temmuz 2028'e kadar olan süreçte bu tür paketlerdeki her ürün türü için 3 euro tutarında geçici bir gümrük vergisi belirlemişti. Küçük hacimli paketlerin gümrük noktalarında yol açtığı operasyonel maliyetleri karşılamak adına kasım ayından itibaren AB genelinde ek bir işlem ücreti tahsil edilmeye başlanacak. Geçici gümrük vergisinden bağımsız olarak tahsil edilecek bu ücretin kesin tutarı, AB Komisyonu tarafından hazırlanacak alt düzenlemeyle netlik kazanacak.

Uyum süreci ve takvim planlaması

Üye ülkelerin söz konusu düzenlemeleri kendi ulusal sistemlerine entegre edebilmeleri için 12 aylık bir hazırlık süresi tanınıyor. AB Gümrük İdaresinin tam kapasiteyle 2027 yılında faaliyetlerine başlaması hedeflenirken, sistemin tüm katmanlarıyla devreye girmesiyle birlikte gümrük süreçlerindeki şeffaflığın ve denetim kabiliyetinin en üst noktaya ulaşacağı öngörülüyor.