Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında dijital takip ve saha denetimlerini genişleterek sosyal güvenlik sistemini koruma altına alıyor. Veri odaklı analizler ve kurumlar arası iş birliği protokolleri sayesinde milyonlarca evrak incelenirken tescilsiz iş yerlerine yönelik ağır idari para cezaları uygulanıyor.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, kayıt dışı istihdamın önüne geçmek amacıyla denetim, rehberlik ve dijital takip mekanizmalarını eş zamanlı olarak işletiyor. Kurumlar arası koordinasyonu güçlendirmek hedefiyle hayata geçirilen 16 veri paylaşım protokolü sayesinde, 2014 yılı 30 Haziran ile 2026 yılı arasındaki dönemde 43 milyon 628 bin 631 evrak detaylıca incelendi. Gerçekleştirilen bu kapsamlı analizler sonucunda 143 bin 329 tescilsiz iş yeri kayıt altına alındı.
Risk odaklı denetimler ve bilgilendirme faaliyetleri
Kayıt dışılık riski taşıdığı belirlenen işverenlere yönelik önleyici adımlar kapsamında, 2019-2025 döneminde 107 bin 604 uyarı mektubu gönderildi. Spor kulüpleri, özel okullar ve sağlık kuruluşları gibi kritik sektörlere iletilen bilgilendirme yazılarıyla kayıtlı istihdam bilinci artırılmaya çalışılıyor. Çalışanların prime esas kazançlarındaki düşüşleri dijital sistemlerle izleyen Bakanlık, hak kayıplarını engellemek için Kasım 2017 - Mayıs 2026 döneminde kazancı yüzde 20 ve üzerinde azalan sigortalılara 4 milyon 533 bin 147 adet SMS gönderimi gerçekleştirdi.
Saha denetimleri ve uygulanan yaptırımlar
Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yürütülen saha çalışmaları kapsamında 1 milyon 426 bin 878 iş yeri denetimden geçti. Denetim ekiplerinin tespitleri neticesinde 592 bin 195 kayıt dışı çalışan belirlenirken, sosyal güvenlik sistemine önemli miktarda kaynak aktarımı sağlandı.
| Denetim ve ceza kalemleri | Miktar / Tutar |
|---|---|
| Denetlenen iş yeri sayısı | 1.426.878 |
| Tespit edilen kayıt dışı çalışan | 592.195 |
| Tahakkuk ettirilen prim tutarı | 1.423.543.897 TL |
| Uygulanan idari para cezası | 15.260.258.873 TL |
Bilgilendirme ve rehberlik programının sonuçları
Önleyici yaklaşımı güçlendirmek adına 2019 yılından bu yana aralıksız uygulanan Bilgilendirme ve Rehberlik Programı meyvelerini vermeye devam ediyor. Söz konusu program kapsamında 2019-2025 yılları arasında 25 bin 904 bilgilendirme faaliyeti icra edildi. Toplamda 9 bin 634 kurum ve kuruluşla temas kurulurken, 234 bin 476 kişiye doğrudan ulaşılarak sosyal güvenlik hakları anlatıldı. Bakanlık, haksız rekabetin önlenmesi ve çalışan haklarının korunması amacıyla teknolojik imkanları ve saha gücünü kullanmaya devam ediyor.
