Dünya genelinde elektrikli araç satışları geçtiğimiz sene 20,7 milyon adetlik seviyeye ulaşarak tüm zamanların en yüksek rakamına erişirken, küresel pazarın lokomotif güçleri olarak Çin ve Avrupa kıtası ön plana çıktı. Küresel ölçekteki elektrikli otomobil piyasası geride bıraktığımız yıl içerisinde çok ciddi bir ivme yakalayarak toplamda 20,7 milyon adetlik satış hacmine ulaştı ve böylece tarihi bir rekora imza attı. Londra merkezli faaliyet gösteren veri analiz organizasyonu Benchmark Mineral Intelligence tarafından paylaşılan 2025 yılı sektörel verileri, dünya genelindeki satışların bir önceki yıla göre yüzde 20 oranında bir yükseliş kaydettiğini gözler önüne seriyor. Bu devasa pazarın en büyük hissedarı konumundaki Çin, 12,9 milyon adetlik satış rakamıyla sektördeki liderliğini daha da sağlamlaştırırken, bu ülkedeki satış hacmi 2024 yılına oranla yüzde 17 düzeyinde artış gösterdi ancak Çin pazarında yılın son çeyreğine girildiğinde büyüme hızında bir miktar yavaşlama gözlendi. Çin'deki bu genişleme ivmesinin arka planında yerli üreticiler arasında yaşanan sert rekabet ortamı, uygulanan agresif fiyat indirimleri ve piyasaya arz edilen model çeşitliliğindeki devasa artış temel faktörler olarak dikkat çekti. Çinli üreticilerin küresel pazardaki stratejik hamleleri Kendi iç pazarlarında hissettikleri yoğun rekabet baskısından uzaklaşmak isteyen Çinli otomotiv devleri, stratejik rotalarını dış pazarlara doğru kırarak ihracat operasyonlarına büyük bir hız kazandırdı. Çin menşeli otomobil markaları, Avrupa kıtasında da nüfuzunu belirgin şekilde artırarak geçen yılki toplam satışların yüzde 19'una hükmetmeyi başardı. Benchmark Mineral Intelligence analizlerine göre, bu yıl Çin'de elektrikli araçlar için ilk kez bir satın alma vergisi uygulaması hayata geçirilecek. Yeni devreye alınan takas destek programı ise geçmiş dönemdeki küçük araçlara avantaj sağlayan sabit oranlı sistemin aksine, aracın toplam bedeliyle orantılı olacak şekilde belirlenecek. Avrupa pazarında yüzde 33'lük rekor büyüme oranı Avrupa coğrafyasında elektrikli araçlara yönelik talep 2025 yılında yıllık bazda yüzde 33 oranında bir yükseliş yaşadı. Avrupa pazarı açısından geride kalan yıl, emisyon hedeflerinin esnetilmesi gibi kritik yasal düzenlemelerin ve stratejik politika değişikliklerinin yaşandığı bir süreç olarak kayıtlara geçti. Kıtadaki pek çok dev ekonomi, sübvansiyon programlarını genişleterek ya da doğrudan nakdi destekleri artırarak tüketicileri elektrikli araç satın almaya teşvik etti. Almanya yüzde 48, İngiltere ise yüzde 27 gibi son derece çarpıcı büyüme oranlarını yakalarken, Fransa yıla durgun bir başlangıç yapmasına karşın yüzde 2'lik mütevazı bir artışla yılı tamamladı. Önümüzdeki dönemde Avrupa pazarındaki en belirleyici gelişmenin, 2035 yılına yönelik içten yanmalı motor yasağının esnetilmesi olması bekleniyor. Yeni düzenleme doğrultusunda egzoz emisyonlarını tamamen sıfırlama hedefi yüzde 90 seviyesine çekilirken, kalan dilimin biyoyakıtlar ve düşük karbonlu sanayi ürünleriyle dengelenmesi hedefleniyor. Kuzey Amerika pazarında daralma ve teşvik krizi Kuzey Amerika bölgesi, ABD, Kanada ve Meksika toplamında yüzde 4'lük bir gerileme kaydederek 1,8 milyon adetlik satışla oldukça çalkantılı bir seneyi geride bıraktı. ABD özeline bakıldığında, 30 Eylül 2025 tarihinde vergi indirimlerinin sona ermesi ve korumacı ticaret yaklaşımlarının güç kazanmasıyla birlikte satışlar yalnızca yüzde 1 oranında artış gösterebildi. Kanada tarafında teşviklerin yılın hemen başında kesilmesiyle pazar yüzde 41 gibi sert bir düşüşle sarsılırken, Meksika'da Çinli araçların piyasaya girmesiyle yüzde 29'luk bir büyüme takip edildi. Mevzuat desteğinin yetersizliği ve yatırımların yavaşlaması sebebiyle bölgedeki zayıf seyrin sürmesi bekleniyor. Hatta ABD pazarında bu yıl içerisinde yüzde 29 oranında bir küçülme yaşanabileceği tahmin ediliyor. Öte yandan dünyanın geri kalan bölgelerinde satışlar yüzde 48 artarak 1,7 milyona ulaştı ve bu yükseliş trendinde de yine Çinli üreticilerin sahadaki etkinliği en temel unsur olarak kayda geçti. ABD piyasasında uzun yıllar sonra gelen küçülme beklentisi Benchmark Mineral Intelligence bünyesindeki Rho Motion'ın Veri Müdürü Charles Lester, küresel sonuçların pazarın zorluklara karşı dayanıklılığını kanıtladığını dile getirdi. Lester, yaptığı değerlendirme kapsamında şunları kaydetti: "Avrupa, Çin'i geride bırakarak en hızlı büyüme kaydeden bölge konumuna yerleşti. Kuzey Amerika'nın çalkantılı bir dönem geçirmesi şaşırtıcı değil. ABD Başkanı Donald Trump, göreve gelmesinin üzerinden geçen bir yıllık sürede, elektrikli araç satın alma teşviklerini geri çekme ve üretimi yerelleştirme hususunda verdiği pek çok sözü yerine getirdi. ABD'de 7 yıl sonra ilk kez pazarda satışların neredeyse üçte bir oranında daralacağını öngörüyoruz." Bu açıklamalar, küresel dengelerin Batı dünyasından Doğu'ya doğru kaydığı bir piyasa yapısının işaretlerini veriyor.
