Panama Kanalı'nın altından geçecek yaya tüneli projesi için Elon Musk ve belediye başkanı Mayer Mizrachi bir araya geliyor. Boring Company tarafından düzenlenen Tunnel Vision yarışmasında 16 finalist arasına giren Panama City, kanalın iki yakasını birleştirecek 0.6 millik devrim niteliğinde bir yeraltı geçidi inşa etmeyi hedefliyor. Panama City Belediye Başkanı 38 yaşındaki Mayer Mizrachi, Elon Musk'tan Panama Kanalı'nın altına bir yaya tüneli inşa etmesini bekliyor. Musk'ın şirketi Boring Company, geçtiğimiz günlerde bu projenin gerçekleşebileceğini duyurdu. Panama City, şirketin düzenlediği "Tunnel Vision" yarışmasında ABD dışındaki tek finalist olarak 16 aday arasına girmeyi başardı. Yarışmayı kazanan belediyeye; yük taşımacılığı, yayalar, su, altyapı hizmetleri veya Tesla araçlarını kullanan elektrikli yeraltı sistemi "Loop" için kullanılabilecek ücretsiz bir tünel vaat ediliyor. Kanalın tarihini yaşatacak yeraltı projesi Mizrachi'nin vizyonu, Panama Kanalı'nın altından geçen 0.6 millik bir yaya tüneli inşa ederek şehir sakinlerine bölgenin tarihini "yaşama" fırsatı sunmayı amaçlıyor. Küresel ekonomi için kritik bir deniz ticaret yolu olan kanal, son dönemde jeopolitik gerilimlerin de merkezinde yer alıyor. Başkan Donald Trump, yüksek ücretler ve Çin etkisi nedeniyle su yolunun kontrolünü ele geçirme tehdidinde bulunmuştu. Panama ise Şubat 2025 tarihinde Çin'in "Kuşak ve Yol" girişiminden çekilme kararı aldı. Yarışmanın galibi 23 Mart tarihinde ilan edilecek. Finalistlerin yarısı, Boring Company'nin merkezinin bulunduğu ve Mizrachi'nin sunumunu gerçekleştirdiği Tennessee veya Teksas eyaletlerinden oluşuyor. Proje seçildiği takdirde, eski bir teknoloji girişimcisi olan Mizrachi ile Trump'ın bir dönem el koymayı düşündüğü Panama Kanalı'nı ilginç bir noktada buluşturacak. Şehrin en genç belediye başkanı olan Mizrachi, güvenli e-posta platformu Criptext'i kurmuş ve siyasi arenada kendisini Musk veya Trump gibi bir "dışarıdan gelen" (outsider) olarak tanımlamıştı. Mühendislik harikası ve maliyet etkinliği POLITICO ile yaptığı röportajda projenin gelişim sürecini anlatan Mizrachi, sürecin bir sosyal medya paylaşımına verilen son dakika yanıtıyla başladığını belirtti. Mizrachi süreci şu sözlerle aktardı: "Ocak ayında Boring Company'nin bir tweet'ine rastladım; dünyanın herhangi bir yerinde en iyi fikir için bir mil uzunluğa kadar ücretsiz bir tünel sundukları bir yarışma düzenliyorlardı. Panama City'de inşa edilen bir metro istasyonu tünelini ziyaret etmiştim ve 'Ya kanalın altından geçen, her iki yanında parklar olan bir yaya tüneli inşa edersek? Kanalın nasıl inşa edildiğinin hikayesini, ülkenin tarihini ve biyolojik çeşitliliğini anlatabilirsiniz' dedim." Şehir planlamacıları tarafından hazırlanan teklifin son günün son dakikasında sunulduğunu ifade eden belediye başkanı, Teksas ziyareti sırasında şirketin yaklaşımını öğrendiğini vurguladı: "Küresel operasyonlardan sorumlu başkan yardımcısı Jim Fitzgerald ile görüştük ve Boring Company projesinin nasıl işlediğine dair temel bilgileri aldık. Tüneller inanılmaz pahalıdır. Ancak onların yöntemiyle bu iş aslında uygulanabilir hale geliyor ve bunu bir araya getirme biçimleri tam bir mucize." Verimlilik odaklı yönetim anlayışı Mizrachi, Panama Kanalı'nın Panamanlılar tarafından daha fazla hissedilmesi gerektiğini savunuyor: "Her şeyden önce biz Panamanlılar kanalımızla, onun yönetimiyle ve tarihiyle gurur duyuyoruz ancak onu nadiren yaşayabiliyoruz. Dünyanın geri kalanı kanalı kullanıyor ama biz Panamanlılar kanalı yaşamıyoruz. Miraflores kilitlerine veya turist merkezine gidebilirsiniz, belki bir gemi görebilirsiniz ama onu gerçekten yaşamazsınız. Buradaki vizyon; ailelerin ve turistlerin 0.6 mil mesafelik bir yeraltı tüneliyle kanalı bizzat geçebilecekleri bir kamusal alan yaratmaktır." Belediye binasındaki personel sayısını ve bütçeyi önemli ölçüde azalttığını belirten Mizrachi, yönetim yaklaşımını şu verilerle özetledi: Kategori Eski Durum Yeni Durum / Değişim Belediye Personel Sayısı 6,500 kişi 3,500 kişi Personel Azaltma Oranı - %50 Bütçe Kesintisi - %32 Yönetim tarzını teknolojik girişimci verimliliğiyle harmanladığını söyleyen Mizrachi şu ifadeleri kullandı: "Dürüst olmak gerekirse hala kendimi dışarıdan biri olarak görüyorum. Hiçbir siyasi partiye üye değilim ve siyasette alışılmadık olan 'bir şeyleri ölçeklendirmeden önce deneme' ve teknolojik girişimci verimliliği zihniyetini hala büyük ölçüde uyguluyorum. Temmuz 2024 tarihinde göreve gelir gelmez, insanların parasının şok edici bir boyutta israf edildiğini fark ettim. Belediye binası personelini %50 oranında azaltmayı başardık. Her bakımdan belediye, daha az insanla daha hızlı, daha iyi ve gözle görülür bir etkiyle çalışıyor."
