Gayrimenkul alım-satımında yeni dönem üç ay sonra başlıyor. Dolandırıcılığın ve kayıt dışılığın önlenmesi, para transferinin güvenle tamamlanması için araçta olduğu gibi taşınmaz satışında da ‘güvenli ödeme sistemi’ 1 Temmuz’da devreye alınacak. Gayrimenkul satışlarında alıcı ve satıcıların dolandırıcılık, hırsızlık ve sahtecilik riskine maruz kalmaması, kayıt dışılığın azaltılması, para transferinin güvenli bir ortamda gerçekleştirilmesi amacıyla ikinci el araç satışlarında uygulanan ‘güvenli ödeme sistemi’ taşınmaz satışlarında da zorunlu hale gelecek. Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan yeni düzenleme için ilk etapta 1 Mayıs tarihi açıklanmıştı. Bakanlık yetkililerinin Hürriyet’e verdiği bilgiye göre düzenleme 1 Temmuz’da devreye girecek. Taşınmaz satışlarında satış bedelinin satıcıya genellikle elden ödendiğini ve bu durumun kayıt dışı işlemlere, alıcı ve satıcı taraflar açısından dolandırıcılık ve sahtecilik olaylarına yol açabildiğini, tarafların yüksek meblağda nakit taşımasının paranın çalınması gibi riskleri ortaya çıkardığını belirten yetkililer düzenlemedeki son durum için Hürriyet’e şu değerlendirmeyi yaptı: “Gerekli teknik altyapının oluşturulması ve sistem geliştirmelerinin yapılarak eksiksiz şekilde devreye alınabilmesi amacıyla sistemin 1 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla devreye alınması planlanmakta olup, bakanlığımıza söz konusu süreyi 3 aya kadar uzatma yetkisinin de alınması öngörülmektedir. Mevzuat çalışmamızda son aşamaya gelindi. Sistemin öngörülen zamanda devreye alınması için çalışmalarımızı titizlikle sürdürmekteyiz. Bu kapsamda, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ile teknik altyapı çalışmalarına da başladık. Anılan değişikliğin en kısa sürede yürürlüğe konulmasını hedeflemekteyiz.” Süreç nasıl ilerleyecek? Türkiye’de yıllardır ev alım satımında ödemeler çoğu zaman tapudan önce, tapu sırasında ya da tapudan sonra yapılıyor. Ödeme yöntemleri ise genellikle banka havalesi, EFT ya da kısmen elden ödeme şeklinde gerçekleşiyor. Alıcı parayı gönderdiğinde tapunun geçip geçmeyeceğinden, satıcı ise tapuyu devrettiğinde paranın hesabına yatıp yatmayacağından tam olarak emin olamıyor. Yeni dönemde ise süreç şu şekilde işleyecek: Alıcı ve satıcı satış bedelinde anlaşacak. Güvenli ödeme sistemi üzerinden işlem başlatılacak. Alıcı, satış bedelini satıcının hesabına değil, sistemin güvenli hesabına yatıracak. Bu para tapu devri gerçekleşene kadar kilitli kalacak. Tapuda satış işlemi tamamlandığında para satıcının hesabına aktarılacak. Eğer tapu devri gerçekleşmezse, para alıcıya iade edilecek. Güvenli ödeme sistemi kullanıldığında cüzi bir hizmet bedeli de ödenecek. Bu ücret sistemin yürürlüğe girdiği tarihte belli olacak. Sistem henüz devreye girmese de alım-satımda güvence isteyenler için farklı uygulamalar var. İlk olarak Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ve Takasbank işbirliği ile hayata geçirilen Taputakas devreye alınmıştı. 2015’ten bu yana hizmet veren sistemin kullanılması halinde satış bedeline bakılmaksızın 200 TL tahsil ediliyor. Benzer uygulamaları bankalar da yapıyor. Ancak bunlar zorunluluk değil tercih olduğu için talep görmüyor. “Sistem ölü doğmasın” İSTANBUL Ticaret Odası (İTO) Gayrimenkul Hizmetleri Meclis Üyesi Mustafa Hakan Özelmacıklı, yeni modelle hem alıcı hem de satıcı için dolandırıcılık, para taşıma, sayma, sahte para gibi birçok riskin ortadan kalkacağını söyledi. Sistemin ölü doğması endişesine değinen Özelmacıklı, şunları söyledi: “Güvenli ödeme zorunlu denildiğinde vatandaş şunu yapabilir; Evi 5 milyon TL’ye satar ama tapuda 3 gösterir. Güvenli sistem üzerinden de 3 milyon TL için işlem olur, 2 milyon TL yine elden ödenir. Neden bunu yapar? İlki yüksek tapu harcı, ikincisi de değer artış kazancı vergisi. Gayrimenkulde değerin yüzde 4’ü kadar tapu harcı ödenirken, bir de 5 yıldan önce mülkünü satanlar değer kazancına göre vergi veriyor. Vatandaş bu yükten kaçınmak için de düşük gösteriyor. Üstelik müteahhitten ev alındığında değer düşük gösterildiği için, vatandaş evini satarken çok daha fazla vergiyle karşılaşıyor. Biz bu nedenle bir defaya mahsus muafiyet gelsin, değer artışında vergi alınmasın ve tapu harcı da makul seviyeye çekilsin istiyoruz. Eğer bu olursa vatandaş işlemlerde gerçek değeri belirtir ve ülkemizde doğru değer haritaları ortaya çıkar, sektöre şeffaflık gelir.” [news_id:837932]
