Avrupa Birliği kurumlarında Huawei'nin kritik teknoloji projelerindeki varlığı ve Çin ile ilişkilerdeki diplomatik gerilimler gündemin ana maddelerini oluşturuyor Avrupa Birliği'nin araştırma ve inovasyon programı Horizon Europe kapsamında fonlanan 16 projede Çinli teknoloji devi Huawei'nin yer almaya devam ettiği ortaya çıktı. AB Influence tarafından incelenen veriler, şirketin bulut bilişim, 5G/6G telekomünikasyon ağları ve veri merkezleri gibi kritik alanlardaki projelere dahil olduğunu gösteriyor. Avrupa Komisyonu tarafından "yüksek riskli" tedarikçi olarak tanımlanmasına rağmen Huawei, AB fonlarıyla desteklenen fikri mülkiyet haklarına erişim sağlamayı sürdürüyor. Komisyon, 2023 yılında Huawei ve ZTE'nin siber güvenlik ile yabancı nüfuz açısından diğer 5G tedarikçilerinden daha yüksek risk taşıdığını belirterek bu şirketlerin Horizon projelerine erişimini kısıtlamıştı. Mevcut projelerin devam etme nedeni ise sözleşmelerin 2023 kısıtlamalarından önce imzalanmış olması. Komisyon sözcüsü, yeni kısıtlamaların sektöre özel olduğunu ve geriye dönük uygulanamayacağını belirtiyor. Bazı sözleşmeler bu yıl sona ererken, diğerlerinin 2030 yılına kadar süresi bulunuyor. Huawei'nin Avrupa'daki geniş erişim ağı Huawei; İspanya, Fransa, İsveç, Danimarka, Hollanda, Almanya, Belçika, Finlandiya ve İtalya'daki seçkin üniversiteler ve teknoloji şirketleriyle birlikte çalışıyor. Sözleşme gereği bilgi paylaşımı ve proje sonuçlarının ortak mülkiyeti zorunluluğu, şirketin tüm ortakların fikri mülkiyetine erişmesine olanak tanıyor. Bu durum, teknolojik bağımsızlığını korumaya çalışan AB içinde tartışmalara yol açıyor. Bazı çevreler Çin ile ticari ilişkilerin sürdürülmesi gerektiğini savunurken, diğerleri teknolojik müdahaleye karşı daha sert önlemler alınmasını istiyor. Belçika makamları, Huawei'nin AB yasa koyucuları üzerinde uygunsuz nüfuz kurup kurmadığına yönelik soruşturmasını sürdürüyor. Şirketin 2025 baharında Avrupa Komisyonu ve Avrupa Parlamentosu binalarında lobi yapması yasaklanmıştı. Bu yasağa rağmen Huawei'nin çeşitli lobi gruplarına üyeliği devam ediyor. Hatta geçtiğimiz yıl, Avrupa'nın en etkili güneş paneli lobi grubuna yeniden kabul edildi. Çin ile diplomatik ilişkilerde başkentlerin direnci Avrupa Komisyonu, bloğu Çin ihracatından ve etkisinden korumak için yeni bir Siber Güvenlik Yasası ve kamu ihalelerinden Çinli firmaları çıkarma planları üzerinde çalışıyor. Brüksel'in bu sert tutumuna karşın AB başkentlerinde farklı eğilimler gözleniyor. Pekin yönetimi, üye ülkelerle doğrudan temas kurarak Avrupa'daki çıkarlarını korumaya çalışıyor. Almanya Başbakanı Friedrich Merz, göreve gelmesinden bu yana Çin'e yaptığı ilk ziyarette Devlet Başkanı Şi Cinping ile bir araya geldi. Merz, iki ülke arasındaki "kapsamlı stratejik ortaklığın" derinleşeceğini vurguladı. Ticari dengesizliklere değinmesine rağmen Merz'in tonu, Çin ile dostane ilişkileri korumaya çalışan seleflerinden büyük bir kopuş sergilemedi. Macaristan, İspanya ve Çek Cumhuriyeti gibi ülkeler de Çin yatırımlarını çekmek veya bağları güçlendirmek için adımlar atıyor. Avrupa Parlamentosu'nun Çin hamlesi Komisyon Çin'e karşı mesafeli bir duruş sergilerken, Avrupa Parlamentosu geniş çaplı bir diplomatik hamle başlatıyor. Uygur Türklerine yönelik insan hakları ihlallerini eleştiren parlamenterlere uygulanan yaptırımların kaldırılmasının ardından, Ekim 2025'te Çinli yetkililerle ilk resmi temaslar kuruldu. Önümüzdeki aylarda üç farklı parlamento heyetinin Çin'i ziyaret etmesi planlanıyor. Bu ziyaretlerin temel gündemini dijital kurallara uyum, Rusya-Ukrayna savaşı ve arz zinciri güvenliği oluşturuyor. Temiz Sanayi Anlaşması ve lobi faaliyetleri Avrupa Komisyonu'nun geçtiğimiz Şubat ayında açıkladığı Temiz Sanayi Anlaşması, ağır sanayi kollarının yoğun lobi faaliyetlerine sahne oluyor. Yapılan analizler, gerçekleştirilen toplantıların büyük çoğunluğunun iş dünyası temsilcileriyle yapıldığını ortaya koyuyor. Kuruluş / Sektör Toplantı Sayısı Ana Gündem Maddesi Eurofer (Çelik Derneği) 39 Enerji fiyatları ve karbon vergisi ArcelorMittal 18 Sanayi teşvikleri EDF (Enerji) 12 Temiz teknoloji ölçeklendirme European Aluminium 11 Kritik ham maddelere erişim Cement Europe 11 Deregülasyon talepleri Komisyonda etik ve nüfuz tartışmaları Eski Ticaret Komiseri Peter Mandelson'ın Jeffrey Epstein ile bağlantıları nedeniyle Avrupa Komisyonu üzerindeki baskı artıyor. Bir grup hukuk akademisyeni, Ursula von der Leyen'e mektup yazarak Mandelson hakkında resmi soruşturma açılmasını talep etti. Mandelson, geçtiğimiz günlerde İngiltere'de kamu görevinde usulsüzlük yaptığı iddiasıyla gözaltına alınmıştı. Komisyon, eski komiserin AB kurallarını ihlal edip etmediğini incelediğini duyurdu. Diğer yandan, Finlandiyalı AP üyesi Aura Salla'nın sanayi komitesinde dijital dosyalardan sorumlu olarak atanması tartışma yarattı. Salla'nın geçmişte Meta için lobicilik yapmış olması, çıkar çatışması endişelerini beraberinde getirdi. Salla ise 2023 yılında Meta'dan ayrıldığını ve teknoloji deviyle herhangi bir bağı kalmadığını belirterek eleştirilere yanıt verdi.
