İndirimli satışlarda sahte fiyatlara son: 10 gün kuralı yürürlükte

Ticaret bakanlığı tarafından hazırlanan dijital dünya ve reklam standartlarını yeniden belirleyen kapsamlı düzenleme bugün itibarıyla resmî gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Çocukların çevrimiçi güvenliğinden yapay zeka kullanımına, indirimli satışlardan influencer paylaşımlarına kadar geniş bir alanı kapsayan yeni kurallar tüketici haklarını koruma altına alıyor.

Dijitalleşen pazarlama yöntemlerine karşı tüketicileri korumayı odağına alan “Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”, piyasadaki şeffaflığı artırmayı hedefliyor. Reklam maruziyetinin arttığı günümüzde, aldatıcı uygulamaların önüne geçilmesi için denetim mekanizmaları sıkılaştırılıyor.

Dijital platformlarda çocukların korunması ve şeffaflık kuralları

Çocukların kişisel verileri ve çevrimiçi davranışları analiz edilerek oluşturulan profilleme bazlı hedefli reklam uygulamaları yeni dönemde tamamen yasaklanıyor. Genel tüketici kitlesine sunulan hedefli reklamlarda ise bu içeriklerin hangi kriterlere dayanarak gösterildiği ve kullanıcıların bu ayarları nasıl değiştirebileceği bilgisinin açıkça paylaşılması zorunluluğu getiriliyor.

Sosyal medya etkileyicileri, bir ürün, hizmet veya etkinlik karşılığında elde ettikleri her türlü menfaat doğrultusunda yaptıkları paylaşımlarda "reklam" veya "tanıtım" ibarelerini görünür şekilde kullanmak durumunda kalacak. Şikâyet platformlarında satıcı ve sağlayıcılara tanınan yanıt süresi 72 saatten 48 saate çekilirken, işletmelerin bu süre zarfında açıklama yapmaması durumunda tüketici değerlendirmeleri doğrudan kamuoyuna sunuluyor.

İndirimli satışlar ve yapay zeka içerikleri için sıkı denetim

İndirimli satış kampanyalarında şeffaflığı sağlamak adına, ürünlerin üzeri çizilen fiyatı için indirimin başlangıcından önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyatın esas alınması şart koşuluyor. Meyve ve sebze gibi çabuk bozulabilen ürünlerde ise indirimden hemen önceki fiyat temel kriter kabul ediliyor. Şartlı satışlar da artık tamamen indirimli satış kurallarına tabi olarak yürütülüyor.

Reklamlarda gerçek bir insandan ayırt edilemeyen yapay zeka karakterleri kullanıldığında bu durumun belirtilmesi zorunlu kılınırken, gerçek kişilerin yapay zeka ile üretilmiş dijital kopyalarının bir ürünü deneyimlemiş gibi gösterilmesi yasaklanıyor. Falcı, medyum ve astrologlar tarafından sunulan hizmetlerin reklamı ile yasa dışı bahis oyunlarına yönelik tanıtım yasağının kapsamı da genişletiliyor.

Sektörel beyanlarda bilimsel kanıt ve doğrulama zorunluluğu

"Çevre dostu" gibi genel ifadelerin bilimsel bir temele dayanmadan kullanılmasına izin verilmiyor. Çevresel beyanların ürünün yaşam döngüsüne dair bilgi içermesi ve bu iddiaların üniversiteler ya da bağımsız kuruluşlarca belgelenmesi gerekiyor. Akademik unvanların tüketicileri yanıltacak şekilde kullanılması engellenirken, takviye edici gıda reklamlarının normal beslenmenin yerine geçtiği izlenimi vermesi de yasaklı uygulamalar arasına giriyor.

Satın alım sürecinin doğrulanamadığı platformlarda tüketici yorumlarının yayımlanmasına izin verilmiyor. Teslimat ve satıcı gibi farklı başlıklar altında yapılan değerlendirmelerin tamamının aynı alanda ve kolayca ulaşılabilir şekilde sunulması şartı aranıyor.