ABD tarafından tekstil ürünlerine getirilen ek gümrük vergileri Türk ihracatçısını zor durumda bırakırken sektör temsilcileri rekabet gücünün kaybolmasından endişe ediyor. Donald Trump'ın onayıyla yürürlüğe giren yüzde 12,5 oranındaki ilave maliyetler, Türkiye'nin en önemli döviz kalemlerinden biri olan hazır giyim dünyasında siyasi ve ekonomik tartışmaları beraberinde getiriyor.
ABD Başkanı Donald Trump tarafından imzalanarak 25 Temmuz tarihinde yürürlüğe giren yeni gümrük vergisi tarifeleri, Türkiye'deki tekstil ve hazır giyim-konfeksiyon sektöründe şok etkisi yarattı. Türkiye'ye tekstil ve hazır giyim ürünlerinde yüzde 12,5 ek gümrük vergisi içeren yeni uygulama ile Türk şirketlerinin ABD pazarındaki rekabet gücü ortadan kalkmış oldu. ABD'nin yeni vergi uygulaması Türkiye iş dünyasında hem hayal kırıklığına hem de büyük tepkiye neden olmuş durumda. Türkiye'nin en büyük sanayi odası konumundaki İstanbul Sanayi Odasının (İSO) başkanı Erdal Bahçıvan, karar sonrası yaptığı açıklamada "ABD'nin vergi kararı Türk tekstil ve hazır giyimine açık bir haksızlıktır" dedi.
İhracatçıların rekabet gücü ve pazar payı tehlikeye girdi
Türkiye'ye uygulanan ilave yüzde 12,5 gümrük vergisinin tekstil, hazır giyim ve konfeksiyon sektörlerini rakip ülkelere karşı dezavantajlı konuma getirdiğini belirten İSO Başkanı, düzenlemenin adil ve karşılıklılık esasına dayalı ticaret anlayışıyla bağdaşmadığını söyledi. Türkiye'nin ABD ile ticaretinde yapısal ve yüksek dış ticaret fazlası veren ülkeler arasında yer almadığını belirten Bahçıvan, buna rağmen Türkiye'nin ticaret fazlası veren bazı ülkelerle benzer şekilde değerlendirilmesinin ekonomik gerçeklerle örtüşmediğini kaydetti.
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, Türkiye'nin 2025 yılında tekstil, hazır giyim ve konfeksiyon ihracatı toplam 26,2 miyar dolar olarak gerçekleşti. Bunun 16,8 milyar dolarını hazır giyim ve konfeksiyon ihracatı oluştururken 9,4 milyar dolarını da tekstil ve hammaddeleri ihracatı oluşturdu. Aynı dönemde ABD'ye tekstil, hazır giyim ve konfeksiyon ihracatı ise 1,4 miyar dolar olarak gerçekleşti. Türkiye'nin tekstil, hazır giyim ve konfeksiyon ihracatı içerisinde ABD'nin payı yüzde 5,3 düzeyinde seyretti. Oran küçük gibi gözükse de yılda ortalama 100 milyar dolardan fazla tekstil ve hazır giyim ithalatı yapan ABD pazarında boy göstermek, Türk firmalar için büyük önem taşıyor.
| İhracat kalemi (2025) | Toplam değer (Milyar $) | ABD payı (Milyar $) | ABD payı (%) |
|---|---|---|---|
| Hazır giyim ve konfeksiyon | 16,8 | - | - |
| Tekstil ve hammaddeleri | 9,4 | - | - |
| Toplam sektör ihracatı | 26,2 | 1,4 | %5,3 |
Sektör temsilcileri siyasi çözüm beklentisini dile getiriyor
Türkiye'de tekstil ve hazır giyim deyince ilk akla gelen bölgelerden biri olan İstanbul'daki Laleli semtindeki tüccar ve üreticiler de ABD'nin yeni gümrük vergisi kararına tepkili. Laleli Esnafı ve Sanayicileri Derneği (LASİAD) Başkanı Gıyaseddin Eyyüpkoca, yaptığı açıklamada "Türkiye için her açıklamasında 'dostum' diyen Trump'tan dost kazığı yedik" diyor. ABD'nin ekstra yüzde 12,5'lik gümrük vergisi uygulamasının ihracatçı şirketleri sert biçimde etkileyeceğine vurgu yapan LASİAD Başkanı, "İhracatta zaten problemli bir dönem yaşıyorduk. Üstüne de bu binince artık nefes alamayacak pozisyonla karşı karşıyayız" ifadesini kullandı.
Türkiye-ABD ilişkilerinin çok iyi olduğu bir dönemde böyle bir karar alınmasına anlam veremediklerini kaydeden Eyyüpkoca, şu görüşleri dile getiriyor: "Verilen kararın ekonomik gerekçelerle değil, siyasi gerekçelerle alındığını düşünüyorum. İlişkilerin bu kadar iyi olduğu bir dönemde böyle bir kararının çıkmış olması çok kabul edilir bir şey değil. Bu kararın geri çekilmesi için son noktada Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın devreye girmesini bekliyoruz."
İstihdam kaybı ve sanayideki küçülme verileri endişe veriyor
Türkiye, uzun yıllardır küresel pazarlarda tekstil ve hazır giyim sektöründe kaliteli ve ucuz ürünleri ile öne çıkan bir ülke olarak tanınıyor. 2025 sonu itibariyle Türkiye, dünyanın en fazla tekstil ihracatı yapan beşinci ülkesi konumunda bulunuyor. İstanbul Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği (İTKİB) raporuna göre dünya tekstil ihracatı geçen yıl 349,3 milyar dolar olurken, Türkiye küresel pazardan yüzde 3,3 pay aldı. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Sektör Meclis Başkanı Şeref Fayat, Türkiye'nin hak etmediği bir vergiye tabi tutulduğunu vurguluyor. Fayat, "Avrupa Birliği'ne ekstra bir yüzde 10 vergi geldiği için bize uygulanan vergi de yüzde 10 artırılmıştı. Son uygulanan yüzde 12,5 ile birlikte AB ülkelerine uygulanan vergi yüzde 16,5 olurken bizim ödememiz gereken vergi yüzde 29'a geldi. Rakiplerimiz dediğimiz Bangladeş, Vietnam, Endonezya gibi ülkeler karşısında rekabet gücümüzü kaybettik" değerlendirmesinde bulundu.
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) verilerine göre, Aralık 2024 ile Mayıs 2026 arasındaki son 1,5 yılda tekstil sektöründe 1011 şirket kapandı ve şirket sayısı 18 bin 450'ye geriledi. Sektördeki işten çıkarmalar 41 bin 86 kişiye ulaştı. Hazır giyimde ise tablo daha da ağırlaştı. Son 1,5 yılda kapanan şirket sayısı 4 bin 766 olurken, çalışan sayısı 80 bin 686 kişi azaldı. Tekstil ve hazır giyim sektörlerinde son 1,5 yıldaki toplam kapanan şirket sayısı 5 bin 777 olurken, istihdam kaybı 121 bin 772'ye ulaştı. Son 3 yıllık süreçteki toplam istihdam kaybı 300 bini aştı.
