İsrail'de füze saldırıları dijital yaşama yeni bir boyut kazandırıyor. Akıllı telefon uygulamaları sığınak hayatını kolaylaştırmak için kullanılıyor. Girişimciler günlük rutinleri korumak adına çeşitli yazılımlar geliştiriyor. Tel Aviv'de akıllı telefonlar, İran'ın füze saldırılarına karşı en az sığınaklar kadar temel bir ihtiyaç haline geldi. Savaşın başladığı cumartesi gününden bu yana internet trafiği %25 oranında artış gösterdi. Bir komedyenin ifadesiyle "doğum yapan bebek bir ejderha" gibi ses çıkaran askeri uyarı uygulamalarından, sığınaklarda kullanılan arkadaşlık uygulamalarına ve duş almanın ne zaman güvenli olduğunu söyleyen yazılımlara kadar "startup ulusu", paniği daha yönetilebilir bir dijital sürece dönüştürmeye çalışıyor. Ordu destekli uygulamalar ve sığınak bulma sistemleri Savaş dönemi uygulama listesinin en ciddi kısmında İsrail ordusunun İbranice, Arapça, Rusça ve İngilizce dillerinde hizmet veren İç Cephe Komutanlığı uygulaması yer alıyor. GPS kullanarak kullanıcının konumunu belirleyen sistem, roket, füze ve terör olayları için ayrı uyarılar göndererek sadece riskli bölgelerdeki kişilere bildirim iletiyor. İran'dan gelen uzun menzilli ateş bu savaşta, insanlara fazladan birkaç dakika kazandıran ek bir ön uyarı katmanıyla geliyor. Salı günü çatışmaya dahil olan Hizbullah'tan gelen kısa menzilli tehditler ise aynı avantajı sunmuyor. Bomb Shelter Locator (Sığınak Bulucu) uygulaması, sığınak aramayı bir harita egzersizine dönüştürüyor. Yaklaşık 20,000 resmi sığınağı listeleyen sistem, çevrimdışı şehir haritaları ve yürüyüş rotaları sunarken en yakın korunaklı alana ulaşmak için gereken süreyi tahmin ediyor. Koşamayacak durumda olanlar için Purple Vest (Mor Yelek) bu boşluğu doldurmaya çabalıyor. Engelli bireyler veya yaşlılar önceden kayıt yaptırarak uyarılar sırasında yardım isteyebiliyor; gönüllüler uygulama üzerinden bu kişilerin yerini tespit ederek sığınağa erişim veya acil malzeme konusunda destek sağlıyor. Sığınaklarda sosyal yaşam ve duş saati hesaplamaları Sığınaklar bazıları için insanların bir yatak üzerinde tanışabileceği tesadüfi sosyal alanlara dönüşüyor. Etkinliklerde hızlı randevulaşma için tasarlanan Hooked uygulaması, artık sığınaklarda bir buz kırıcı görevi görüyor. Sığınağa girenler girişe bir QR kod yapıştırıyor ve bunu tarayan bekarlar, aynı sığınakta benzer ilişki durumuna sahip diğer kişileri görebiliyor. ABD Büyükelçisi Mike Huckabee, X üzerinden bu durumu paylaşarak: "Bir gün çocuklarına 'balistik füzelerden kaçarken bir sığınaktaki arkadaşlık uygulamasında tanıştık' diyecekler" notunu düştü. Bazıları içinse duş almak bile başlı başına bir risk hesabına dönüştü. Martine Berkowitz, savaşın ikinci gününde temizlenme çabalarının en az 5 kez füzelerle bölünmesinden sonra tepkisini dile getirenlerden sadece biri. Yazılım geliştiricisi ve genç çocuk babası Ben Greenberg, Berkowitz’in şikayetini tanıdık bularak Best Shower Time (En İyi Duş Zamanı) adlı bir uygulama geliştirdi. Bu yazılım, bir duşun uyarı ile bölünme olasılığına dair yüzde bazlı bir risk puanı sunuyor. Sosyal medyada hızla yayılan ve başlangıçta ailesi için bir araç olan uygulama, şu an günde yaklaşık 5,000 ziyaretçi çekiyor. 2018 yılında New York'tan İsrail'e göç eden Kaliforniya doğumlu Greenberg, bunun "şaka bir uygulama olmadığını" vurguluyor. Sirenlerin insanın hayatındaki kontrol kaybının en uç örneği olduğunu belirten Greenberg, uygulamayı "kontrolün ve öngörülebilirliğin en savunmasız hissedildiği ve elimizden alındığı bir zamanda, bu duyguları bir nebze olsun geri kazanmanın bir yolu" olarak tanımlıyor. Risk analizi ve veri odaklı güvenlik Uygulama, İç Cephe Komutanlığı'ndan gelen gerçek zamanlı uyarı verilerini kullanıyor. Risk puanı oluşturulurken kullanılan kriterler ve işleyiş şu şekilde sıralanıyor: Veri Girdisi Hesaplama Yöntemi Son uyarı zamanı Son uyarıdan bu yana geçen süre Uyarı sıklığı 6 saatlik penceredeki ortalama aralık Eğilim analizi Sıklığın artış veya azalış yönündeki trendi Günlük toplam Son 24 saatteki toplam uyarı sayısı Kullanıcılar duşun ne kadar sürdüğü ve sonrasında kurulanıp sığınağa ulaşmak için ne kadar ek süre istedikleri gibi kendi parametrelerini belirleyebiliyor. Greenberg, uzun tuvalet molalarını tercih edenler için de aynı mantığa dayanan ayrı bir seçenek ekledi. Bu hafta temel temizlik sorunlarına odaklanan tek yazılım bu değil; Can I Shower Now? (Şimdi Duş Alabilir miyim?) adlı başka bir uygulama da kendi takipçi kitlesini oluşturdu. Berkowitz, çarşamba öğleden sonra %13 füze uyarısı olasılığını gördükten sonra duşa girmeye karar verdiğini belirterek: "Tam 20 dakikalık sıcak bir duş aldım ve saçlarımı yıkadım. Harikaydı. Bir sonraki uyarı sadece ben işimi bitirip giyinirken geldi" diyor. Greenberg şu sıralar, iş görüşmeleri sırasında mahallede yürüyen ancak evden uzaklaşmaya korkan eşinin önerisiyle Best Walking Time (En İyi Yürüyüş Zamanı) adlı yeni bir uygulamanın pilot çalışmalarını yürütüyor.
