Fransa Cumhurbaşkanı Macron Hürmüz Boğazı'nın askeri güç kullanılarak açılmasını gerçek dışı bulduğunu belirtirken, bölgedeki gerilim nedeniyle küresel enerji trafiğinin durma noktasına gelmesi uluslararası camiayı harekete geçirdi. Ortadoğu'da devam eden savaşın gölgesinde kırktan fazla ülke stratejik su yoluna erişimi yeniden sağlamak adına diplomatik görüşmelere başlarken, askeri müdahale seçenekleri ve diyalog çağrıları arasında fikir ayrılıkları derinleşiyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron Perşembe günü yaptığı açıklamada, Ortadoğu'daki savaş nedeniyle tehlikeye giren Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak için askeri güç kullanmanın "gerçek dışı" olduğunu söyledi. Dünyadaki petrol ve sıvılaştırılmış doğal gazın yaklaşık yüzde 20'sini taşıyan boğaz, genişleyen bölgesel çatışmaların ortasında İran tarafından fiilen kapatılmış durumda bulunuyor. Uluslararası toplumun deniz navigasyonu güvenliği için diplomatik girişimi İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper sanal bir toplantının açılışında yaptığı konuşmada, "Bugün 40'tan fazla ülkeden dışişleri bakanları ve temsilciler Hürmüz Boğazı'nı, boğazın kapatılmasının sonuçlarını, uluslararası nakliye için navigasyon özgürlüğünün geri kazandırılmasına yönelik acil ihtiyacı ve boğazın yeniden açıldığını görme konusundaki kararlı uluslararası kararlılığımızı tartışmak üzere toplandık" ifadelerini kullandı. Toplantı, ABD Başkanı Donald Trump'ın bu rotaya bağımlı olan ülkelere harekete geçme çağrısında bulunmasının ardından İngiltere Başbakanı Keir Starmer tarafından duyuruldu. ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının Tahran'dan gelen misilleme saldırılarını tetiklediği 28 Şubat'tan bu yana Ortadoğu genelinde binlerce kişi hayatını kaybetti. İran'ın Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapatması petrol ve gaz fiyatlarında keskin bir artışa yol açarken, Mısır'da yakıt arzındaki aksamalar nedeniyle enerji tasarrufu kısıtlamaları uygulanmaya başlandı. Şu anda bölgeden sadece İran, Birleşik Arap Emirlikleri, Hindistan, Çin ve Suudi Arabistan kökenli sınırlı sayıda gemi geçiş yapabiliyor. Tahran yönetimi, rotanın "düşmanlarına" kapalı kalmaya devam edeceğini vurguluyor. Trump ise müttefiklerine müdahale çağrısında bulunarak Çarşamba günü, "Boğaza gidin, onu ele geçirin, koruyun, kullanın" şeklinde konuştu ve çatışma başladığından beri ABD'ye destek vermeyen NATO ortaklarını eleştirdi. Fransa'nın askeri operasyon yerine diyalog vurgusu Güney Kore ziyareti sırasında gazetecilere demeç veren Macron, "Bazı insanlar, bazen Amerika Birleşik Devletleri tarafından da değişkenlik gösterse de ifade edilen bir pozisyon olan Hürmüz Boğazı'nı askeri bir operasyonla zorla özgürleştirme fikrini savunuyor" diyerek konuya açıklık getirdi. Bu yaklaşımın hiçbir zaman destekledikleri bir seçenek olmadığını vurgulayan Macron, "Bu hiçbir zaman desteklediğimiz bir seçenek olmadı çünkü gerçek dışı. Sonsuza kadar sürer ve Hürmüz Boğazı'ndan geçen herkesi devrim muhafızlarının yanı sıra balistik füzelerin risklerine maruz bırakır" dedi. Stratejik su yolunu güvence altına alma girişimi Mart ayı ortasında İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, Hollanda ve Japonya tarafından başlatıldı. Macron, boğazın yeniden açılmasının Tahran ile diyalog gerektirdiğini belirterek, "Başından beri söylediğimiz şey, enerji akışları, gübreler ve uluslararası ticaret için stratejik olduğu için bu boğazın yeniden açılması gerektiği, ancak bunun ancak İran'a danışılarak yapılabileceğidir" açıklamasını yaptı. Trump'ın NATO müttefiklerine yönelik eleştirilerine de yanıt veren Macron, "Yardım edilmediği gerçeğinden yakınabilirler ama bu bizim operasyonumuz değil. Bir an önce barış istiyoruz" dedi. Başbakan Starmer ise Çarşamba günü yaptığı açıklamada, toplantıyı askeri planlamacılar arasındaki görüşmelerin izleyeceğini ve çatışmalar sona erdiğinde ülkelerin boğazı güvenli hale getirmek için yeteneklerini nasıl seferber edebileceklerinin inceleneceğini duyurdu. [news_id:782215] [news_id:827405]
