İktisatçı Mahfi Eğilmez, TÜİK’in açıkladığı işgücü verilerini değerlendirdi. Yüzde 8,1’lik işsizlik oranının tek başına yeterli olmadığını belirten Eğilmez, yüzde 30,6’ya yükselen atıl işgücüne dikkat çekti. Eğilmez, tabloyu anlamak için tüm göstergelerin birlikte okunması gerektiğini vurguladı.
İktisatçı Mahfi Eğilmez, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı Temmuz 2026 işgücü verilerini değerlendirdi.
Kendi blogunda kaleme aldığı “Hangi İşsizlik?” başlıklı yazısında işsizlik verilerinin tek bir gösterge üzerinden okunmasının yeterli olmayacağına dikkat çeken Eğilmez, ilgili analizde şu ifadelere yer verdi:
"Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı işgücü verileri, ekonominin gidişatını anlamak için önemli göstergelerden biri olarak öne çıkıyor. Ancak manşetlere taşınan işsizlik oranı, Türkiye’deki istihdam piyasasının tamamını tek başına anlatmıyor.
Temmuz 2026’da mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı 0,5 puan artarak yüzde 8,1’e, işsiz sayısı ise 2 milyon 860 bine yükseldi. Fakat tablo yalnızca bu sayıdan ibaret değil.
Yüzde 8,1’lik İşsizlik Oranı Ne Anlatıyor?
Dar tanımlı işsizlik oranı, belirli istatistiksel kriterlere göre hesaplanıyor. Çalışmayan, iş arayan ve çalışmaya hazır olan kişiler bu kapsamda değerlendiriliyor.
Bu çerçevede iş aramaktan vazgeçen veya aktif olarak iş aramadığı için işsiz olarak sınıflandırılmayan bazı gruplar, yüzde 8,1’lik oranın dışında kalabiliyor.
Bu, oranın yanlış olduğu anlamına gelmiyor. Ancak işgücü piyasasının tamamını anlamak için tek başına yeterli olmadığını gösteriyor.
Atıl İşgücü Oranı Neden Önemli?
Daha geniş bir tablo sunan göstergelerden biri de atıl işgücü oranı. Temmuz 2026’da atıl işgücü oranı 1,8 puan artarak yüzde 30,6’ya yükseldi.
Bu oranı doğrudan “gerçek işsizlik” olarak tanımlamak doğru değil. Atıl işgücü; işsizlerin yanı sıra potansiyel işgücünü ve zamana bağlı eksik istihdamı da dikkate alıyor.
Dolayısıyla yüzde 30,6’lık oran, işgücü piyasasında işsizliğin ötesinde yeterince değerlendirilemeyen önemli bir işgücü potansiyeli bulunduğuna işaret ediyor.
İşgücü Piyasasında Temmuz Tablosu
İşsizlikteki artış, istihdamdaki gerilemeyle birlikte değerlendirildiğinde daha dikkat çekici hale geliyor.
Temmuz ayında istihdam edilenlerin sayısı 388 bin kişi azalarak 32 milyon 362 bine, istihdam oranı ise 0,6 puan düşüşle yüzde 48,3’e geriledi.
Toplam işgücü de 238 bin kişi azalarak 35 milyon 222 bine, işgücüne katılma oranı ise yüzde 52,5’e düştü.
Özetle işgücü piyasasını değerlendirirken yalnızca işsizlerin sayısına değil, istihdam ve işgücüne katılım oranlarındaki değişime de bakmak gerekiyor.
Gençlerde Tablo Daha Çarpıcı
15-24 yaş grubunda işsizlik oranı Temmuz ayında 1,5 puan artarak yüzde 14,5’e yükseldi.
Cinsiyet ayrımında ise fark daha belirgin: Genç erkeklerde işsizlik: yüzde 11,3, genç kadınlarda işsizlik: yüzde 20,3
Genç kadınlarda işsizlik oranının genç erkeklerin neredeyse iki katına çıkması, genç kadınların işgücü piyasasına girişinde önemli bir eşitsizlik olduğunu ortaya koyuyor.
Bu tabloyu anlamak için yalnızca işsiz gençlerin sayısına değil, gençlerin işgücüne katılım ve istihdam oranlarına da bakmak gerekiyor.
Kadınların İşgücüne Katılımı Düşük
Temmuz ayında işsizlik oranı erkeklerde yüzde 6,8, kadınlarda ise yüzde 10,6 oldu.
İşgücüne katılım oranlarında ise çok daha büyük bir fark var. Erkeklerde bu oran yüzde 70,3 iken kadınlarda yüzde 35,2 seviyesinde kaldı. Kadınların istihdam oranı ise yüzde 31,4 oldu.
Bu nedenle kadınların istihdam sorununu yalnızca işsiz kadınların sayısıyla değerlendirmek yeterli değil. İşgücüne hiç dâhil olmayan kadınların büyüklüğü de tablonun önemli bir parçası.
Hangi Veriye Bakmalıyız?
Yüzde 8,1’lik işsizlik oranı ile yüzde 30,6’lık atıl işgücü oranı birbirine alternatif iki sayı değil. İki gösterge farklı şeyleri ölçüyor.
Yüzde 8,1 standart işsizlik tanımına göre işsizleri gösterirken, yüzde 30,6 daha geniş bir işgücü potansiyelini kapsıyor.
Türkiye’de istihdam piyasasını doğru değerlendirmek için işsizlik oranının yanında atıl işgücü, istihdam ve işgücüne katılım oranlarını birlikte okumak gerekiyor.
Sonuç: Tek Bir Veri Yeterli Değil
Temmuz 2026 verileri, Türkiye’nin işgücü piyasasında tek bir sayıyla anlatılamayacak bir tablo ortaya koyuyor.
Yüzde 8,1’lik işsizlik oranının yanında yüzde 30,6’lık atıl işgücü oranı, gerileyen istihdam ve yüzde 52,5’lik işgücüne katılım oranı da dikkate alınmalı.
Gençlerde işsizliğin yüzde 14,5’e, genç kadınlarda ise yüzde 20,3’e ulaşması, tablonun özellikle gençler ve kadınlar açısından daha dikkatli değerlendirilmesi gerektiğini gösteriyor.
Hangi veriye baktığınız, gördüğünüz tablonun önemli bir bölümünü değiştirebilir. Türkiye’nin işgücü piyasasının gerçek fotoğrafını görmek için tek bir sayıya değil, göstergelerin tamamına birlikte bakmak gerekiyor."
