İktisatçı Mahfi Eğilmez, TCMB’nin bir hafta vadeli repo ihalelerine yeniden başlama kararını değerlendirdi. TCMB’nin faiz indirimine gittiğini söylemek için erken olduğunu belirten Eğilmez, “Kararın ne anlama geldiğini dünkü metin değil, önümüzdeki günlerdeki fonlama adımları belirleyecek." dedi.
Eski Hazine Müsteşarı Mahfi Eğilmez, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) 1 Mart’ta ara verdiği bir hafta vadeli repo ihalelerine yeniden başlama kararını değerlendirdi.
Eğilmez, kararın doğrudan faiz indirimi olarak yorumlanamayacağını belirterek, “TCMB faiz indirimine gitti demek için henüz erken” yorumunda bulundu.
Eğilmez, kişisel blog sayfasında paylaştığı analizde şu ifadelere yer verdi:
“Merkez Bankası'nın (TCMB) dün akşam yayımladığı iki satırlık duyuru, teknik bir para politikası kararı gibi görünse de piyasalar açısından önemli bir soruyu yeniden gündeme taşıyor: Bankaların fonlama maliyeti gerçekten yüzde 37’ye mi geriliyor, yoksa TCMB yalnızca kullandığı fonlama araçlarını mı çeşitlendiriyor?
Görünürde oldukça sade olan bu ifadenin satır aralarında, fiili bir faiz indirimi ihtimali ve enflasyon-büyüme dengesinde atılmış riskli bir adım yatıyor.
Gelişmeyi anlamak için TCMB’nin bankaları hangi kanallardan borçlandırdığına bakmak gerekiyor:
Bir Hafta Vadeli Repo (yüzde 37): Türkiye’nin resmi "politika faizi".
Gecelik Borç Verme (yüzde 40): Ağırlıklı olarak kullanılan üst fonlama kanalı.
TCMB, 1 Mart 2026’da haftalık repo ihalelerine ara verdiğinde bankaları yüzde 40 faizli gecelik borçlanmaya yöneltmişti. Böylece kâğıt üzerinde politika faizi yüzde 37’de kalırken, bankaların TCMB’den sağladığı fonlama yüzde 40’lık gecelik borç verme faizine taşınmıştı. Yapılan açıklama net olarak haftalık repo ihalelerine geri dönüldüğünü ve dolayısıyla faizin yeniden yüzde 37 düzeyine indiğini söylemiyor. Haftalık repo ihalesi ve gecelik borç verme yöntemi bir arada da uygulanabilir. Bunu yapılan açıklamadan anlamak mümkün değil. Eğer gecelik borç verme kanalı geri plana çekilir ve bankaların fonlama ihtiyacının ağırlıklı bölümü yüzde 37’lik haftalık repo üzerinden karşılanırsa, resmi faiz oranı değiştirilmeden gerçekleştirilmiş fiili bir faiz indirimi söz konusu olacak.
TCMB'nin bu kararı almasının arkasında derin bir ekonomik ikilem duruyor: Bir tarafta yüksek faizler nedeniyle işletme sermayesi bulmakta zorlanan sanayiciler, finansman maliyetinden şikâyet eden imalatçılar ve giderek yavaşlayan bir büyüme var. Üretim tarafı acil bir nefes alanı talep ediyor. Ancak madalyonun diğer tarafı oldukça karanlık: Beklentiler bozuluyor. TCMB’nin son anket verileri, hem hane halkının hem de reel sektörün geleceğe yönelik enflasyon beklentilerinin düşmek bir yana yükselmeye devam ettiğini gösteriyor. Bu tablo enflasyonda katılığı sürdüğüne işaret ediyor. Zaten bunu hizmet fiyatlarında süren katılıktan görebiliyoruz. Öte yandan küresel jeopolitik riskler enerji maliyetlerinin gerilemesini engellemeye devam ediyor.
Enflasyonist baskıların ve beklentilerin bu denli yüksek olduğu bir ortamda atılan gevşeme adımları, geçmiş deneyimlerin de gösterdiği üzere kur üzerinde baskı yaratıp enflasyon döngüsünü yeniden tetikleme riski taşıyor.
"TCMB faiz indirimine gitti" demek için henüz erken. Kararın ne anlama geldiğini dünkü metin değil, önümüzdeki günlerdeki fonlama adımları belirleyecek.
TCMB bankalara likiditenin büyük kısmını yüzde 37’lik haftalık repo ile verirse, fiili faiz indiriminden söz edebiliriz. Buna karşılık repo miktarı düşük tutulur ve bankalar yüzde 40’lık gecelik fonlamayla fonlanmaya devam edilirse, bu adım sadece bir politika esnekliği olarak kalır.
Şimdilik yapılan, resmi faiz oranını değiştirmeden fiili fonlama koşullarını gevşetme ihtimalini masaya koymak. Bu ihtimalin gerçeğe dönüşüp dönüşmeyeceğini ise TCMB’nin söylemi değil, para piyasasındaki rakamlar gösterecek.”
