2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program'da çalışan anne ve babaların iş yaşamını doğrudan ilgilendiren yeni düzenlemeler yer aldı. Çocuk sahibi çalışanlar için uzaktan ve esnek çalışma modellerinin yaygınlaştırılması, ebeveyn izinlerinin bakım sorumluluğunu daha dengeli paylaşacak şekilde yeniden düzenlenmesi ve kreş hizmetlerinin artırılması hedefleniyor.
Türkiye ekonomisinin 2027-2029 dönemine ilişkin üç yıllık yol haritasını ortaya koyan Orta Vadeli Program (OVP), çalışma hayatında da önemli değişikliklerin kapısını aralıyor.
Yeni dönemde özellikle çocuk sahibi çalışanların iş ve aile yaşamını birlikte sürdürebilmesini kolaylaştıracak modeller üzerinde durulurken, uzaktan çalışma, esnek çalışma ve hibrit çalışma uygulamalarının yasal altyapısının geliştirilmesi öngörülüyor.
Programda yalnızca çalışma biçimleri değil, ebeveyn izinlerinden kreş ve bakım hizmetlerine, kadın istihdamından dezavantajlı gruplara sağlanacak desteklere kadar geniş bir alanda yeni adımlar yer alıyor.
Anne babalar için uzaktan çalışma formülü
Yeni dönemin dikkat çeken başlıklarından biri çocuk sahibi çalışanların çalışma biçimleri olacak.
Çocukların bakımını kolaylaştırmak amacıyla anne ve babalara belirli sürelerle uzaktan çalışma imkânı sağlanması hedefleniyor.
Yapılan işin niteliğinin uygun olması durumunda model tamamen uzaktan çalışma şeklinde de uygulanabilecek. Çocuk bakımının gerektirdiği durumlarda çalışma saatlerinin daha esnek hale getirilebilmesi de gündemde.
Bu tür çalışma modellerini çalışanlarına sağlayan işletmelerin desteklenmesi de planlar arasında bulunuyor.
Herkes uzaktan çalışabilecek mi?
Ancak yeni model, tüm çalışanların otomatik olarak uzaktan çalışma sistemine geçeceği anlamına gelmiyor.
Kaynakta yer alan bilgilere göre hem kamuda hem de özel sektörde uygulama konusunda kurumların ve yapılan işin niteliği belirleyici olacak.
Uzaktan veya esnek çalışmaya elverişli sektörlerde yeni modellerin uygulanabilmesinin önü açılacak. Esnek çalışma uygulamalarının kamuda da hayata geçirilmesine yönelik düzenlemeler yapılması öngörülüyor.
Babaların izinlerinde değişiklik gündemde
Çalışan aileleri ilgilendiren bir diğer önemli başlık ise ebeveyn izinleri.
OVP kapsamında ebeveyn izni sisteminin, çocuk bakımındaki sorumluluğun anne ve baba arasında daha dengeli paylaşılmasını sağlayacak şekilde yeniden düzenlenmesi hedefleniyor.
Böylece babaların çocuk bakımına daha fazla katılmasını sağlayacak biçimde izin sürelerinde değişikliğe gidilmesi ve bunun için gerekli yasal düzenlemelerin yapılması planlanıyor.
Kaynak metinde, analık izinlerine benzer şekilde babalık izinlerinin de yeni sistem içerisinde ele alınacağı belirtiliyor.
Kreş ve bakım hizmetleri yaygınlaşacak
Yeni çalışma düzeninin önemli ayaklarından birini de çocuk bakım hizmetleri oluşturacak.
Kadınların istihdama katılımını artırmak amacıyla ekonomik ve erişilebilir çocuk bakım hizmetlerinin yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Yerel yönetimlerin de sürece dahil edilmesiyle kreş hizmetlerinin daha geniş kesimlere ulaştırılması planlanırken, iş yerlerinde sunulan kreş ve bakım hizmetlerinin özellikle kadın istihdamını destekleyecek şekilde geliştirilmesi öngörülüyor.
Sadece çocuk bakımıyla sınırlı kalmayacak
Bakım hizmetlerine ilişkin düzenlemelerin yalnızca çocuk sahibi çalışanlarla sınırlı tutulmaması da planlanıyor.
Çocuk bakımına yönelik hizmetlerin kapsamının yaşlı ve engelli bakımını da içerecek şekilde genişletilmesi hedefleniyor.
Böylelikle çocuğunun yanı sıra anne, baba veya bakıma ihtiyaç duyan bir yakınının sorumluluğunu üstlenen çalışanların da iş hayatında kalmasını kolaylaştıracak destek mekanizmalarının oluşturulması amaçlanıyor.
Kadınlar, gençler ve engelliler için yeni destekler
OVP'de çalışma hayatına katılmakta güçlük yaşayan kesimler de ayrı bir başlık altında ele alınıyor.
Başta kadınlar, gençler ve engelliler olmak üzere iş gücüne katılımda dezavantaj yaşayan grupların istihdamını kolaylaştıracak yeni desteklerin devreye alınması planlanıyor.
Bu kapsamda mesleki eğitim kurslarının açılması, aktif iş gücü programlarının uygulanması ve girişimci olmak isteyenlere sermaye desteği sağlanması öngörülüyor.
Kadın, genç ve engelli çalışanları istihdam eden işletmelere yönelik farklı teşvik mekanizmalarının oluşturulması da planlanan uygulamalar arasında.
Uzaktan, esnek ve hibrit çalışmaya yasal altyapı
Çalışma hayatındaki dönüşüm yalnızca çocuklu ailelerle sınırlı olmayacak.
İş gücü piyasasındaki değişimin yanı sıra dijital ve yeşil dönüşümün yarattığı yeni ihtiyaçlar da dikkate alınarak yeni nesil çalışma modellerinin yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Bu kapsamda uzaktan, esnek ve hibrit çalışma biçimlerinin uygulanabilmesi için gerekli yasal altyapının geliştirilmesi planlanıyor.
Yeni sistem oluşturulurken kadın ve erkek arasındaki fırsat eşitliğinin yanı sıra iş-yaşam dengesinin korunması da temel hedeflerden biri olacak.
Yönetmelikler de devreye girecek
Yeni çalışma modellerine ilişkin bazı yasal düzenlemeler halihazırda bulunuyor.
Önümüzdeki dönemde bunları tamamlayacak ikincil düzenlemelerin ve yönetmeliklerin devreye alınmasıyla uygulamaların daha hızlı biçimde hayata geçirilmesi hedefleniyor.
Böylece çalışma hayatındaki yeni modeller için mevzuat altyapısı geliştirilirken, hangi sektör ve iş kollarının uzaktan, esnek veya hibrit çalışmaya uygun olduğuna göre uygulamaların şekillenmesi bekleniyor.
