Pasifik'ten gelen tehlike: Süper El Nino Türkiye'yi de etkileyecek

Pasifik Okyanusu'nda gerçekleşen deniz yüzeyi sıcaklık artışlarının küresel iklim sistemini sarsması beklenirken, Türkiye'nin de dolaylı olarak bu değişimden etkilenmesi öngörülüyor. Uzmanlar önümüzdeki yıllarda aşırı sıcaklıklar, şiddetli kuraklık ve orman yangınlarının yanı sıra ani hava olaylarının da sıklıkla yaşanabileceği konusunda önemli uyarılarda bulunuyor.

Prof. Dr. Şermin Tağıl, Pasifik Okyanusu'nun orta ve doğu kesimlerinde deniz yüzeyi sıcaklıklarının normalden fazla yükselmesiyle ortaya çıkan doğal iklim olayının "El Nino" olarak tanımlandığını, bunun atmosferdeki rüzgar sistemlerini ve yağış düzenlerini değiştirerek dünya genelinde hava olaylarını etkileyebildiğini belirtti. Küresel ısınma sürecine eklenebilecek güçlü bir El Nino olasılığının iklim sistemi üzerinde önemli etkiler oluşturabileceğini ifade eden Tağıl, El Nino'nun Türkiye'ye doğrudan etkisinin bulunmadığını, atmosferik sirkülasyonu değiştirerek dolaylı sonuçlar doğurabileceğini bildirdi.

Yaz mevsiminde beklenen ekstrem hava olayları

Geçmişteki güçlü El Nino dönemlerine değinen Tağıl, 1997-1998, 2015-2016 ve 2023-2024'te yaşanan vakalarda kuraklık ile yangın olaylarında artış gözlemlendiğini anımsattı. 2024 yazında da "Süper El Nino"nun sıra dışı hava olaylarını artırabileceğini dile getiren Tağıl, "Yaz mevsiminin stabil bir yaz olarak değil, zaman zaman sıcaklıkların yüksek olduğu, kuraklığın şiddetli olduğu, yangın frekansının yüksek olduğu bir yaz olarak gerçekleşeceğini öngörüyoruz ama aynı zamanda da kısa süreli ekstrem hava olaylarıyla da bu dönemin zaman zaman parçalanacağını öngörebiliriz." dedi.

Özellikle yaz sonunda, yaz boyunca biriken deniz yüzeyi sıcaklıkları ile Akdeniz ve Karadeniz'de gözlemlediğimiz ortalamanın üzerindeki sıcaklıkların, sonbahar mevsiminde kuzeyden sokulacak soğuk hava kütleleriyle birleştiğinde fırtınalar, kuvvetli sağanaklar ve yer yer Akdeniz'e özgü tropikal benzeri fırtına olan medicane olayları için uygun koşullar oluşturabileceğini vurgulayan Tağıl, "Bu durumun özellikle Doğu Akdeniz'de etkili olabileceği öngörülmektedir." ifadelerini kullandı.

Yeni sıcaklık rekorları ve bölgesel riskler

"Süper El Nino" etkisinin 2027'de de süreceğini belirten Tağıl, "2026-2027 döneminde sonbahar mevsiminin daha sıcak ve mevsim normallerinin üzerinde geçeceğini öngörüyoruz ancak ortalamaların üzerindeki bu sıcaklıklara ekstrem hava olaylarının da eşlik etmesi bekleniyor. Özellikle orman yangınları ve sel olaylarının daha sık yaşanabileceği bir dönem öngörüyoruz, hatta 2026 yazında ve 2027 boyunca yeni sıcaklık rekorlarının kırılması da olası görünüyor." diye konuştu. Prof. Dr. Tağıl, Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde kuraklık riskinin büyüyeceğini, Karadeniz'de ise şiddetli yağış ve sel olaylarının öne çıkabileceğini söyledi.

Stratejik hazırlık ve su yönetimi ihtiyacı

Sürecin yalnızca meteorolojik bir gelişme olarak değil; enerji, tarım, su yönetimi ve kuraklık ile yangın gibi afet riskleri açısından stratejik bir hazırlık dönemi olarak ele alınması gerektiğini belirten Tağıl, su kaynaklarının korunması ve afetlere karşı önlemlerin güçlendirilmesinin önemine dikkati çekti. Geçmiş veriler ve gelecek projeksiyonları doğrultusunda beklenen etkiler aşağıdaki tabloda özetlenmektedir: