Sosyal güvenlik kurumu prim gelirlerinde enflasyonun üzerinde artış yaşanırken devlet katkısı uygulamasının sona ermesiyle bütçe dengelerinde isim değişikliğine gidiliyor. Yapılan düzenlemeler sonucunda prim gelirleri yüzde 41,2 oranında yükselirken kurumun mali tablolarındaki açık miktarının kağıt üzerinde daha yüksek görünmesi bekleniyor.
Sosyal Güvenlik Kurumunun (SGK) gelir yapısına dair bu yıl içinde birbiri ardına kritik düzenlemeler hayata geçirildi. Yılın ilk gününden itibaren geçerli olmak üzere çalışanların malullük, yaşlılık ve ölüm aylığı prim oranları 1 puanlık artışla yüzde 20’den yüzde 21 seviyesine yükseltildi. Söz konusu artışın 2026 yılında yaklaşık 111 milyar liralık bir kaynak oluşturacağı tahmin ediliyor. Prime esas kazançların üst sınırı asgari ücretin 7,5 katından 9 katına çıkarılarak yüksek ücretli çalışanlardan daha fazla prim tahsil edilmesinin önü açıldı. Mevcut düzenleme ile 2026 yılında bütçeye 63,7 milyar liralık ilave gelir sağlanması hedefleniyor.
Gelir artırıcı düzenlemeler ve prim oranlarındaki değişimler
Doğum borçlanması dışındaki askerlik ve diğer borçlanma türlerinde prim oranı yüzde 32’den yüzde 45’e çekildi. BAĞ-KUR kapsamındaki sigortalıların durdurulan sürelerini ihya etmek için ödedikleri prim oranları da yüzde 34,75’ten yüzde 45’e yükseltilerek buradan yaklaşık 3 milyar liralık ek gelir öngörüldü. SGK'nın prim gelirleri, bu yapısal değişikliklerin etkisiyle yılın ilk beş ayında güçlü bir performans sergiledi. Geçen yılın ocak – mayıs döneminde 1 trilyon 475,6 milyar lira olan prim gelirleri, bu yılın aynı döneminde yüzde 41,2 artarak 2 trilyon 83,7 milyar liraya ulaştı. Mayıs ayı itibarıyla yıllık enflasyonun yüzde 32,6 olduğu veri seti içinde primlerde yüzde 6,5 oranında reel bir büyüme kaydedildi.
| Dönem (Ocak-Mayıs) | Prim Geliri (Milyar TL) | Devlet Katkısı (Milyar TL) | Toplam Bütçe Transferi (Milyar TL) |
|---|---|---|---|
| 2024 | 1.475,6 | 335,2 | 818,3 |
| 2025 | 2.083,7 | 238,4 | 820,1 |
Devlet katkısı uygulamasının sona ermesi ve mali etkileri
TBMM tarafından kabul edilen kanun uyarınca, 2008 yılından bu yana toplanan primlerin dörtte biri oranında sağlanan devlet katkısı 1 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla son buluyor. Kanunun yürürlük tarihinden önce bile devlet katkısı rakamlarında düşüş gözlemlendi. Geçen yılın ilk beş ayında 335,2 milyar lira olan katkı tutarı, bu yılın aynı döneminde 238,4 milyar liraya geriledi. Mart ve nisan aylarında sisteme devlet katkısı girişi olmazken, mayıs ayında 28,9 milyar liralık bir kaynak aktarıldı. Devlet katkısındaki 96,8 milyar liralık azalmaya rağmen, prim gelirlerindeki ivme sayesinde bütçeden yapılan toplam transfer 820,1 milyar lira ile geçen yılki seviyesini korudu.
Kurumun açık miktarındaki görünüm ve bütçe transferleri
SGK açığı, devlet katkısının azalmasına rağmen prim gelirlerindeki artışın etkisiyle geçen yıla oranla sınırlı bir yükseliş yaşadı. 2025 yılının ilk beş aylık döneminde 77,8 milyar lira olan mali açık, mevcut yılın aynı döneminde 95,4 milyar lira olarak kayıtlara geçti. Devlet katkısının sistemden tamamen çıkmasıyla birlikte kurumun bilançosundaki açık rakamlarının daha yüksek seviyelerde seyretmesi kaçınılmaz hale geliyor. 2025 yılında sağlanan 888,7 milyar liralık devlet katkısı sayesinde kurum 35,7 milyar lira fazla verirken, bu katkı olmasaydı yıl 853 milyar liralık açıkla tamamlanacaktı. 2026 yılı için öngörülen 1 trilyon 162,2 milyar liralık devlet katkısının yerini doğrudan bütçe transferleri alacak; dolayısıyla kamu maliyesinden çıkan toplam kaynak miktarı değişmezken sadece ödemenin isimlendirilmesi farklılaşacak.
