Orta Doğu'da yükselen İran gerginliği ve deniz taşımacılığındaki sınırlı gemi mevcudiyeti, bölgeden Çin'e giden ham petrol tankerlerinin navlun maliyetlerini son iki ayın zirvesine taşıdı. Baltık Borsası verilerine dayanarak yapılan incelemelere göre, TD3C olarak isimlendirilen ana rotadaki bir tanker gemisinin günlük getirisi, haftanın ilk gününde yüzde 5,1 oranında ivme yakaladı. Bu artışla birlikte günlük kazanç yaklaşık 129 bin dolar bandına ulaşarak Kasım ayının son döneminden bu yana görülen en yüksek rakamlara erişti. Söz konusu yükseliş hareketi, ABD'nin İran'a yönelik muhtemel askeri müdahale ihtimalinin piyasalarda yarattığı kaygılarla birlikte cuma günü kaydedilen yüzde 61,6'lık artışın hemen ardından geldi. Cuma günü İran'ın bölgede gerçek mühimmat kullanarak askeri tatbikat gerçekleştireceği yönündeki bilgiler piyasa aktörlerini tedirgin ederken, Bloomberg News tarafından geçilen haberde, Yunanistan'ın, Hürmüz Boğazı rotasını kullanan gemilerine İran kıyı hattından uzak durmaları yönünde resmi ikazlarda bulunduğu ifade edildi. Gemi arzındaki daralma ve fiyatlandırma gücü Deniz taşımacılığı takip platformu Vortexa bünyesinde görev yapan navlun analisti Wanying Zhang ise piyasadaki dinamikleri değerlendirirken, Sinokor Merchant Marine benzeri dev şirketlerin yaklaşık 30 adet orta yaş grubundaki gemiyi satın alarak kendi bünyelerine katmalarının, kısa süreli kiralama işlemlerine uygun olan tanker arzını ciddi şekilde kısıtladığını dile getirdi. Zhang, konuya ilişkin açıklamasında "Hızlı bir şekilde kiralanması mümkün olan gemi sayısının azalması neticesinde, ellerinde boş gemi bulunan bağımsız armatörler piyasa üzerinde çok güçlü bir fiyat belirleme yetkisi elde etti" dedi. Gerilimin kiralama talebine ve Worldscale endeksine etkisi Gemi acentelerinden gelen bilgilere göre geride bıraktığımız hafta boyunca İran ile ABD hattında tırmanan gerginlik haberleri, olası bir enerji tedarik kesintisinden çekinen kiralama firmalarının panikle gemi bulma yarışına girmesine neden oldu. Armatörler ve gemi sahipleri ise bu yoğun talep karşısında navlun bedellerini yukarı yönlü revize etti. Sektör temsilcilerinin aktardığı verilere göre TD3C rotasını doğrudan etkileyen bu aksama ve yoğunluk sonucunda, Worldscale endeksi Cuma günü 105 puan seviyesinden 140 puan seviyesine çıktı. Bununla birlikte acenteler, Orta Doğu bölgesindeki siyasi ve askeri gelişmelerle ilgili endişelerin yatışması durumunda, fiyatlardaki bu yukarı yönlü sert ivmenin hız kesebileceğine dair görüş paylaştı. Siyasi söylemlerin piyasa fiyatları üzerindeki yumuşatıcı etkisi ABD Başkanı Donald Trump tarafından yapılan son açıklamalar da önümüzdeki süreçte İran yönetimi ile müzakere masasına oturulabileceğine dair açık kapı bıraktı. Diplomatik kanallardan gelen bu ılımlı mesajlar, hem ABD hem de İran tarafının sıcak bir çatışma ihtimalinden geri adım atmaya başladığı şeklinde piyasalarca satın alındı. Bölgedeki askeri gerilimin düşme potansiyeli taşıması, içinde bulunduğumuz hafta itibarıyla ham petrol vadeli işlem sözleşmelerinin fiyatlarında bir miktar gerilemeye yol açtı. [news_id:800603]
