Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, plastik kirliliğiyle mücadele kapsamında tek kullanımlık ürünlerin piyasaya arzını yasaklamaya hazırlanıyor. Yıl sonuna kadar yürürlüğe girmesi planlanan yeni yönetmelik ile çatal, bıçak, pipet ve kulak pamuğu gibi doğada çözünmesi zor olan ürünlerin kullanımı tamamen sona eriyor. Geçen yıl yayımlanan 2025-2028 Ulusal Döngüsel Ekonomi Stratejisi ve Eylem Planı ile Tek Kullanımlık Plastikler, Deniz Çöpleri ve Mikroplastikler Yol Haritası doğrultusunda hazırlanan taslak düzenlemede sona yaklaşıldı. Hazırlanan metin ile AB Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi’ne tam uyum sağlanması ve plastik atıkların ekosistem üzerindeki baskısının hafifletilmesi amaçlanıyor. Plastik çatal, bıçak, kaşık, tabak, pipet ve kulak pamukları gibi ürünlerin piyasaya arzını yasaklayan yönetmeliğin yıl sonuna kadar yürürlüğe konulması hedefleniyor. Yasak kapsamına giren ürünler ve ekonomik kazanımlar Taslak yönetmelik içeriğinde plastik çatal, bıçak, kaşık, yemek çubuğu, tabak, genleştirilmiş polistiren (EPS-köpük) gıda kapları, içecek kapları ve bardakları yer alıyor. Plastik çubuklu kulak pamukları ile pipetlerin de dahil edildiği listenin önümüzdeki günlerde kurumların, sivil toplum kuruluşlarının ve sektör temsilcilerinin görüşüne açılması planlanıyor. Tek kullanımlık plastik ürünlerin piyasadan çekilmesi sayesinde yıllık yaklaşık 1,5 milyon ton karbondioksit eşdeğer emisyonun önlenmesi hedeflenirken, yaklaşık 1,5 milyar liralık atık yönetim maliyetinden tasarruf sağlanması öngörülüyor. Yasaklanan ürünlerin yerine cam, porselen, ahşap ve karton gibi çevre dostu alternatiflerin kullanımı teşvik edilecek süreçte, ilerleyen aşamalarda kargo poşetleri ve ıslak mendil gibi ürünlere yönelik kısıtlamalar da gündeme gelecek. Toplumsal destek ve tüketim verileri Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ile gerçekleştirilen araştırma sonuçlarına göre vatandaşlar tek kullanımlık plastiklere getirilecek sınırlamaları büyük oranda destekliyor. Araştırmaya katılanların yüzde 77,65’i günlük hayatta bu ürünlerin daha az kullanılmasını isterken, yüzde 72,52’si plastik ürünleri satın almama fikrine sıcak bakıyor. Katılımcıların yüzde 76,40’ı kısıtlamaları faydalı bulurken, yüzde 60,02’si doğrudan yasaklama kararını onaylıyor. Avrupa ülkelerindeki benzer uygulamalar bulunuyor Avrupa Birliği’nin 2019 yılında kabul ettiği Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi çerçevesinde pek çok ülke benzer yasal düzenlemeleri devreye aldı. Fransa kapsamlı yasaklar uygularken, Almanya üreticilere finansman ve raporlama sorumlulukları getirdi. İspanya plastik ambalaj tüketimini vergilendirme yoluna giderken, Hollanda belirli ürün grubu için ücretlendirme ve kademeli yasak takvimi işletiyor. İrlanda ise ıslak mendiller ve servis ürünlerine yönelik ek kısıtlamalar planlayan ülkeler arasında yer alıyor. [news_id:816777]
