Trump yönetimi komşusuna yeni misilleme tarifelerini devreye alırken ekonomik veriler otomotiv sektöründeki etkiler konusunda farklı bir tablo çiziyor. Büyük Buhran döneminden kalma Smoot-Hawley Gümrük Vergisi Yasası'na dayandırılan bu karar, iki ülke arasındaki ticaret savaşının kazananı olmayacağına dair endişeleri beraberinde getiriyor.
Başkan Donald Trump, 20 Temmuz tarihinde Kanada'ya karşı kazananı olmayacak bir karşılıklı hamleler silsilesi içinde Büyük Buhran dönemi Smoot-Hawley Gümrük Vergisi Yasası'na dayanarak yeni bir misilleme tarifesi paketi açıkladı.
Yönetim, yeni tarifelerin Kanada'nın Birleşik Devletler otomobil endüstrisine karşı uyguladığı zararlı ayrımcılığı gidermek için gerekli olduğunu ve Smoot-Hawley'nin 338. Bölümü tarafından haklı çıkarıldığını savunuyor.
Smoot-Hawley'nin 338. Bölümü, daha önce gümrük vergisi uygulamak amacıyla hiç kullanılmadı.
İlgili madde, Amerikan mallarına karşı ayrımcı tarifeler veya ticaret kısıtlamaları uygulayan bir ülkeye karşı Başkanın gümrük vergilerini artırmasına izin vererek yabancı misillemeleri caydırmak için tasarlanmıştı.
Otomobil ithalatındaki dalgalanmalar ve pazar payı verileri
Kanada'nın ABD otomobillerine uyguladığı %25 oranındaki tarifelerin, diğer ülkelerden gelen mallara benzer yükler getirmeden doğrudan Amerikan mallarını hedef aldığı için ayrımcı olduğu noktasında şüphe bulunmasa da yönetimin tarifeleri destekleyen kanıtları zayıf görünüyor.
Yeni tarifeleri duyuran Proclamation metninde yönetim, Trump'ın 2 Nisan 2025 tarihli, Kanada ve dünyadaki hemen hemen her ülkeye yeni ABD tarifelerini duyuran "Kurtuluş Günü" İcra Kurulu Kararı'ndan günler sonra yürürlüğe giren Kanada'nın ABD otomobilleri ve parçaları üzerindeki %25 vergisinin, Amerikan otomobil endüstrisine karşı haksız ayrımcılık yaptığını ve böylece "Birleşik Devletler ticaretini diğer ülkelerin ticaretiyle karşılaştırıldığında dezavantajlı duruma düşürdüğünü" iddia etti.
Bu görüşü desteklemek amacıyla yönetim, Kanada'nın ABD otomobil ithalatının 5 milyar dolardan fazla veya "yaklaşık %22" oranında "hızla düştüğünü", buna karşın Kanada'nın Meksika, Japonya, Kore ve Almanya'dan yaptığı ithalatın yaklaşık 3 milyar dolar arttığını öne sürüyor.
Kanada'nın ABD otomobil ithalatı tarihsel olarak listelenen diğer ülkelerden gelenleri çok geride bıraktı.
Nisan 2025 tarihinden bu yana Kanada'nın diğer ülkelerden yaptığı otomobil ithalatı hafifçe arttı veya aynı kaldı; ABD otomobillerinin ithalatı ise geçen yılın sonlarında sert bir düşüş yaşayıp bu yılın ilk çeyreğinde keskin bir toparlanma gösterdikten sonra tekrar aşağı yönlü bir eğilime girerek en son Nisan 2025 seviyelerine yakın bir noktada dengelendi.
Tarifelerin Amerikan otomobil ihracatındaki bu mütevazı düşüşün nedeni olduğu belirsizliğini koruyor.
Kanadalıların da Amerikalılar gibi mevcut araçlarını daha uzun süre ellerinde tutmaları, hem ABD hem de yabancı ithalatını etkileyen genel bir yeni araç alımı azalmasına yol açan daha muhtemel bir açıklama teşkil ediyor.
Tüketici eğilimleri ve otomobil parçaları ticareti
Toyota Kanada için yapılan yakın tarihli bir anket, Kanadalıların %56 oranının "ödenebilirlik endişeleri" nedeniyle otomobil alımları da dahil olmak üzere büyük harcamaları ertelediğini gösterdi.
Automotive News Araştırma ve Veri Merkezi'nden alınan yıl ortası verileri, Kanada'daki toplam yeni araç satışlarında %1 oranında mütevazı bir düşüş olduğunu, General Motors'un "bir kez daha" Kanada satışlarında "tüm üreticilerin başında" yer aldığını ve Ford'un ikinci sırada bulunduğunu ortaya koyarak bu durumu destekliyor.
Her iki yöndeki ayrımcı tarifelere rağmen Kanada, ABD otomobil endüstrisini desteklemeye devam ediyor.
Amerikan otomobil ihracatı geçen yıl hafifçe azalmış olsa bile Birleşik Devletler hala Kanada'nın birincil ithal araç kaynağı olmaya devam ediyor.
| Kategori | Değişim Oranı / Değer | Durum / Kaynak |
|---|---|---|
| Kanada'nın ABD Otomobil Tarifesi | %25 | Resmi Veri |
| ABD Otomobil İthalatı Düşüşü (İddia) | 5 Milyar $ (%22) | Yönetim Verisi |
| Diğer Ülkelerden İthalat Artışı | 3 Milyar $ | Meksika, Japonya, Kore, Almanya |
| Harcamaları Erteleyen Kanadalılar | %56 | Toyota Kanada Anketi |
| Toplam Yeni Araç Satışı Değişimi | -%1 | Automotive News Verisi |
Sektörel etkiler ve ekonomik yansımalar
Yönetim, Kanada'nın %25 tarifesinin Amerikan otomobil parçaları için de geçerli olduğunu belirtirken ekonomik zarar konusunda herhangi bir iddiada bulunmaktan kaçındı. Kanada'nın otomobil parçası ithalatındaki eğilimlerin yönetimin argümanını zayıflatması bu durumun nedeni olabilir. Geçtiğimiz yıl boyunca Kanada'nın ABD otomobil parçaları ithalatı tarihsel aralığında veya bunun üzerinde seyretti. Otomobillere benzer şekilde, otomobil parçası ithalatı da 2026 yılının ilk çeyreğinde artış göstererek bu yılın Mart ayında zirveye ulaştı.
Otomobil parçası ihracat değerleri tarihsel olarak otomobil ihracat değerine yakın seyrediyor ve geçtiğimiz yıl otomobil ihracat değerini aşmış durumda. Kanada tarifelerinin Amerikan otomobil parçası ihracatı üzerinde net bir olumsuz etkisi görülmüyor.
Kanada'nın tarifeleri kendi ekonomisine zarar verebilir ancak yönetimin 338. Bölüm misilleme eyleminin odak noktası olan otomotiv sektörü başta olmak üzere Amerikan ekonomisine zarar vermiyor. ABD'nin Kanada için açıkladığı yeni tarifeler, Amerikan tarifelerinin başlattığı bir soruna yanıt veriyor. Tek taraflı olarak uygulanan tarifelere karşılık vermeye çalışan Kanada'ya yeni tarifelerle misilleme yapmaya çalışmak sonuçsuz bir çaba olarak değerlendiriliyor. Kanada ile bir tarife savaşı, ucu açık ve kazananı olmayan bir başka potansiyel çatışma alanı yaratıyor. ABD ve Kanadalı tüketiciler ile her iki ülkenin ekonomileri bu sürecin muhtemel kaybedenleri arasında yer alıyor.
