UBS ekonomistleri gıda fiyatlarında yeni bir şok dalgası oluşabileceği uyarısında bulundu. Bankaya göre enerji maliyetlerindeki artış, gübre fiyatları üzerinden küresel gıda enflasyonunu tetikleyebilir. Orta Doğu’da çatışmaların başlamasıyla birlikte enerji piyasalarında sert fiyat hareketleri yaşandı. Gelişmelerin ardından Brent petrol vadeli kontratları yaklaşık yüzde 50, ABD gösterge petrolü West Texas Intermediate (WTI) ise yüzde 66 değer kazandı. UBS ekonomisti Arend Kapteyn ise özellikle gübre piyasasının enerji fiyatlarındaki artışa hızlı tepki verdiğine dikkat çekerek, enerji maliyetlerindeki yükselişin gübre üretimi ve taşımacılığı üzerinden tarım sektörünü doğrudan etkilediğini ifade etti. Hürmüz Boğazı gübre ticareti için kritik konumda Kapteyn’e göre enerji maliyetleri artarken, üre ve amonyak gibi temel gübre bileşenlerinin taşınmasında önemli bir geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı’ndaki riskler küresel tedarik zinciri üzerindeki baskıyı artırdı. Enerji fiyatlarındaki yükseliş aynı zamanda gübre üretim maliyetlerini de doğrudan etkiledi. Geçtiğimiz ay İran’ın Katar’daki Ras Laffan Sanayi Kenti’ni hedef alan füze saldırıları da enerji arzı üzerindeki riskleri artırmıştı. Gübre fiyatlarında yüzde 48’e varan artış beklentisi UBS’e göre mevcut enerji fiyat seviyeleri korunursa gübre fiyatlarının yıllık bazda yüzde 48’e kadar artması bekleniyor. Halihazırda gübre fiyatlarındaki yükseliş yaklaşık yüzde 32 seviyesinde bulunuyor. Gübre maliyetlerindeki artışın ise tarımsal üretim maliyetleri üzerinden gıda fiyatlarına doğrudan yansıması bekleniyor. Kapteyn’in hesaplamalarına göre enerji ve gübre maliyetlerindeki artışın etkisiyle küresel gıda fiyatları yıllık bazda yaklaşık yüzde 12 artabilir. Hesaplamalara göre bu durum, gelişmiş ekonomilerde enflasyona yaklaşık 50 baz puan, gelişmekte olan ülkelerde ise yaklaşık 240 baz puan ek baskı oluşturabilir. UBS değerlendirmesine göre söz konusu etkiler yalnızca ilk aşamayı temsil ediyor. Enerji fiyatlarında kalıcı bir düşüş yaşanmaması halinde, özellikle gelişmekte olan ülkelerde ortaya çıkabilecek gıda fiyatı şoku, enerji şokuna yakın büyüklükte bir ekonomik etki yaratabilir. [news_id:803244]
