Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarının uzaktan kimlik tespiti süreçlerinde değişikliğe gitti. Düzenlemeyle Türk vatandaşı olmayan gerçek kişilerin, çipli pasaportları kullanılarak uzaktan kimlik tespiti yoluyla müşteri olabilmesine imkan tanındı.
Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK), “Aracı Kurumlar, Portföy Yönetim Şirketleri ve Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılar Tarafından Kullanılacak Uzaktan Kimlik Tespiti Yöntemlerine ve Elektronik Ortamda Sözleşme İlişkisinin Kurulmasına İlişkin Tebliğ”de yaptığı değişiklik Resmî Gazete’de yayımlandı.
Düzenlemeyle, uzaktan kimlik tespitine ilişkin mevcut mevzuata Türkiye uyruklu olmayan gerçek kişiler ile ticaret siciline kayıtlı tüzel kişilere yönelik yeni hükümler eklendi.
Tebliğde ayrıca “kişi” tanımı genişletilirken; “gerçek faydalanıcı”, “Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS)”, “Ticaret Sicili Gazetesi” ve “tüzel kişi” tanımları da mevzuata eklendi.
Çipli pasaportla uzaktan müşteri dönemi
Yeni düzenlemeye göre aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları, Türkiye uyruklu olmayan gerçek kişilerin kimlik tespitini belirlenen şartları sağlamaları halinde uzaktan yapabilecek.
Kimlik tespitinde Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı’nın (ICAO) 9303 sayılı standardına uygun ve yakın alan iletişimi (NFC) özelliği bulunan pasaportların kullanılması gerekecek.
Pasaportun çipinde bulunan kimlik bilgilerinin pasaport üzerindeki bilgilerle eşleştiği NFC aracılığıyla doğrulanacak. Bu doğrulamanın herhangi bir nedenle yapılamaması halinde uzaktan kimlik tespiti yoluyla müşteri ilişkisi kurulamayacak.
Pasaportun ICAO 9303 standardına uygunluğu da ayrıca kontrol edilecek. Uzaktan müşteri olacak yabancıların adres bilgilerinin de alınması zorunlu olacak.
Adres; yerleşim yeri belgesi, kişinin adına düzenlenmiş ve işlem tarihinden önceki üç ay içerisinde oluşturulmuş elektrik, su veya doğalgaz gibi adres temelli abonelik faturaları, herhangi bir kamu kurumu tarafından verilen belge ya da ilgili ülkenin kamuya açık veri tabanları üzerinden doğrulanabilecek.
Adres doğrulamasının risk bazlı yaklaşım çerçevesinde en geç üç ay içerisinde tamamlanması gerekecek.
Adres teyidi yapılmadan müşterinin para veya kripto varlık transferi yapmasına ya da sermaye piyasası araçlarını başka bir hesaba virman etmesine izin verilmeyecek.
Yüksek risk grubunda izlenecek
Pasaport kullanılarak uzaktan kimlik tespiti yapılan gerçek kişiler yüksek risk grubunda izlenecek.
Müşterinin profiline veya iş ilişkisinin kurulma amacına uygun olmayan işlemlerin belirlenmesi halinde gerekli tedbirler alınacak.
Ticaret siciline kayıtlı şirketlerin uzaktan kimlik tespitinde ise şirketi temsile yetkili Türkiye uyruklu olmayan kişilerin kimlik tespiti de aynı esaslar çerçevesinde yapılabilecek.
