Güney Marmara'da zeytin hasadı yüksek verim beklentisiyle başlarken, artan üretim maliyetleri çiftçiyi ekonomik açıdan zor durumda bırakıyor. Hasat dönemine giren üreticiler, toplama giderleri ile piyasa fiyatları arasındaki makasın açılmasından dolayı kazanç elde edememekten şikayet ediyor.
Güney Marmara genelinde zeytin üreticileri hasat mesaisine başladı. Mevsimsel koşullar nedeniyle verimin yüksek olması öngörülse de yükselen toplama ve üretim giderleri çiftçinin beklentilerini karşılamıyor. Üreticiler, beklenen satış fiyatı ile maliyetler arasındaki farkın giderek büyümesine tepki gösteriyor.
Yüksek maliyetler ve verim durumu
Bandırma'nın Hıdırköy Mahallesi'nde 31 senedir çiftçilikle uğraşan Ziraat Mühendisi Hayri Onur Eken, zeytinde verimin iyi olduğu bir dönem yaşandığını fakat yüksek maliyetlerin üreticiyi köşeye sıkıştırdığını dile getiriyor. Bölgede zeytinin "var yılı" olduğunu kaydeden Eken, ürün miktarının tatmin edici düzeyde olmasına rağmen tanelerin geçmiş yıllara oranla daha küçük kaldığını belirtiyor.
Zeytin toplama maliyetinin kilogram başına 20 liraya dayandığına dikkat çeken Eken, yağlık zeytinin satış fiyatının ise bu sezon kilogram başına 35-40 lira bandında seyredeceğini öngörüyor. Gübreleme, bakım ve diğer gider kalemleriyle birlikte toplam üretim maliyetinin kilogram başına en az 60 liraya ulaştığını vurgulayan Eken, "Bu şartlarda üreticinin para kazanması imkansız" sözleriyle mevcut durumu özetliyor.
Piyasa koşulları ve zeytinyağı üretimi
Hıdırköy'deki zeytinliklerde ürün miktarının fazlalığına işaret eden Eken, "Bu sene biraz tane küçük olmasına rağmen, gördüğüm kadarıyla iyi ve verimli olacak. Ama çiftçi yine para kazanamayacak." ifadelerini kullanıyor. Avrupa'daki kuraklık faktörünün zeytin üretimini dünya genelinde olumsuz etkilediğini anlatan Eken, özellikle küresel üretimin merkezi sayılan İspanya'daki kuraklık sorununa dikkat çekiyor.
Zeytinyağı üretim süreçlerinde de maliyetlerin tırmanışa geçtiğini ifade eden Eken, kendi üretimlerinde yağın yaklaşık 1700 liraya mal olduğunu, satış fiyatının ise 2 bin lira civarında belirlendiğini söylüyor. Piyasada 800-1000 lira gibi fiyatlara satılan ürünlerin bulunduğuna değinen Eken, sahte ve karışım yağların sektör için ciddi bir problem teşkil ettiğini savunuyor.
Zeytin ve zeytinyağı maliyet tablosu
| Ürün / Gider Kalemi | Maliyet / Fiyat (TL) |
|---|---|
| Kilogram Başına Toplama Maliyeti | 20 TL |
| Yağlık Zeytin Tahmini Satış Fiyatı (Kg) | 35-40 TL |
| Toplam Üretim Maliyeti (Kg) | En az 60 TL |
| Zeytinyağı Üretim Maliyeti | 1700 TL |
| Zeytinyağı Satış Fiyatı | 2000 TL |