Kripto piyasalarındaki çöküş finansal sistemi tehdit ediyor mu?

Bitcoin salı günü 10 ayda ilk kez 30.000 doların altına kısa bir süreliğine düşerken, kripto para birimleri genel olarak geçtiğimiz ay yatırımcıların sıkılaştırma konusunda endişe duymasıyla yaklaşık 800 milyar dolar piyasa değeri kaybetti.

Fed'in 2016'da başlayan son sıkılaştırma döngüsüyle karşılaştırıldığında, kripto paralar artık çok daha büyük bir pazar ve finansal sistemin geri kalanıyla olan bağlantılarıyla ilgili endişeleri artırıyor.

Kripto para piyasası ne kadar büyük?

CoinGecko'ya göre, Kasım ayında en popüler kripto para birimi Bitcoin, tüm zamanların en yüksek seviyesi olan 68.000 doları aşarak kripto piyasasının değerini 3 trilyon dolara yükseltti. Bu rakam Salı günü 1.51 trilyon dolardı.

Bitcoin, bu değerin yaklaşık 600 milyar dolarını oluşturuyor ve onu 285 milyar dolar piyasa değeriyle Ethereum izliyor.

Kripto para birimleri patlayıcı bir büyüme yaşamış olsa da, pazar hala nispeten küçük.

Örneğin ABD hisse senedi piyasaları 49 trilyon dolar değerindeyken, Menkul Kıymetler Endüstrisi ve Finansal Piyasalar Birliği(SIFMA) 2021 sonu itibariyle ABD sabit getirili piyasaların olağanüstü değerini 52.9 trilyon dolar olarak sabitledi.

Kripto para birimlerinin sahibi kim ve ticaretini kim yapıyor?

Cryptocurrency bir perakende fenomeni olarak başladı, ancak borsalardan, şirketlerden, bankalardan, hedge fonlarından ve yatırım fonlarından gelen kurumsal ilgi hızla artıyor.

Dünyanın en büyük kripto para borsası Coinbase, dördüncü çeyrekte kurumsal ve perakende yatırımcıların her birinin platformundaki varlıkların yaklaşık yüzde 50'sini oluşturduğunu söyledi. 

Coinbase, kurumsal müşterilerinin 2020'de 120 milyar dolar, 2021'de 1.14 trilyon dolar kripto ticareti yaptığını söyledi.

Dolaşımdaki Bitcoin ve Ethereum'un çoğu, seçilmiş birkaç kişi tarafından tutuluyor.

Ulusal Ekonomik Araştırma Bürosu'nun (NBER) Ekim ayı raporu, hem bireyler hem de kuruluşlardan oluşan 10.000 Bitcoin yatırımcısının Bitcoin pazarının yaklaşık üçte birini kontrol ettiğini ve 1.000 yatırımcının yaklaşık 3 milyon Bitcoin'e sahip olduğunu gösterdi.

Chicago Üniversitesi araştırmasına göre, 2021 itibariyle Amerikalıların yaklaşık yüzde 14'ü dijital varlıklara yatırım yaptı.

Kripto piyasalarının çöküşü finansal sisteme zarar verebilir mi?

Genel kripto piyasası nispeten küçük olsa da, Fed, Hazine Bakanlığı ve uluslararası Finansal İstikrar Kurulu, sabit paraları (geleneksel varlıkların değerine sabitlenmiş dijital tokenler) finansal istikrar için potansiyel bir tehdit olarak görüyor.

Stabilcoin'ler çoğunlukla diğer dijital varlıklarda alım satımı kolaylaştırmak için kullanılıyor. Bunlar, piyasa stresi zamanlarında değer kaybedebilecek veya likiditesiz hale gelebilecek varlıklar tarafından desteklenirken, bu varlıkları ve yatırımcıların geri alım haklarını çevreleyen kurallar ve açıklamalar belirsiz olmaya devam ediyor.

Yetkililer, bunun, özellikle piyasa stresi zamanlarında, sabit paraları yatırımcı güveni kaybına karşı duyarlı hale getirebileceğini söyledi.