Rekabet Kurumu ilaç sektörüne yönelik kapsamlı incelemesini tamamlayarak ilaçların hastalara daha uygun şartlarda ulaştırılmasını ve kamu kaynaklarının verimli kullanılmasını hedefleyen ön raporu yayımladı. Hazırlanan rapor içerisinde pazara giriş engellerinin azaltılmasından kamu ihalelerine, tek yetkili satıcılık uygulamasından SGK ile İlaç Takip Sistemi arasındaki veri entegrasyonuna kadar pek çok stratejik düzenleme önerisi sunuluyor.
İnceleme süreci kapsamında ilacın araştırma ve geliştirme aşamasından başlayarak üretim, ruhsatlandırma, geri ödeme ve dağıtım kanalları dahil olmak üzere hastaya ulaşan tüm evreleri titizlikle ele alındı.
Sektörel işleyişin röntgenini çeken bu çalışma, ilaç pazarındaki rekabetçi yapının güçlendirilmesi ve kamu yararının gözetilmesi temelinde şekillendirildi.
İlaç sektöründeki patent davaları ve ihale süreçleri
Yaklaşık 350 patent davasının taranmasıyla yürütülen çalışmada, rekabet hukuku açısından kritik öneme sahip olduğu tespit edilen 26 dava detaylı bir analize tabi tutuldu.
175 etkin maddeyi odağına alan ve 50 binden fazla kamu ihale kalemini kapsayan değerlendirmeler, sektörün ihale dinamiklerini gözler önüne serdi. İncelemeler sonucunda ulaşılan veriler şu şekildedir:
| İncelenen Veri Türü | Miktar / Sayı |
|---|---|
| Taranan toplam patent davası | 350 |
| Ayrıntılı analiz edilen kritik dava sayısı | 26 |
| Kapsama alınan etkin madde sayısı | 175 |
| Değerlendirilen kamu ihale kalemi | 50.000+ |
Pazara girişi engelleyen unsurlar ve yeni model önerileri
Ön raporda sunulan öneriler arasında patent, ruhsatlandırma ve geri ödeme süreçlerinin rakip ilaçların pazara girişini geciktirmek amacıyla bir strateji olarak kullanılmasının engellenmesi öncelikli bir yer tutuyor. Sağlık Market Uygulaması bünyesinde yürütülen tek yetkili satıcılık modelinin değiştirilmesi hedeflenirken, aynı marka içindeki rekabeti canlandıracak paylaşımlı münhasırlık modeli çözüm önerisi olarak gündeme getirildi. Kurum tarafından yapılan analizler, ihalelere katılım sağlayan firma sayısı arttıkça kamu lehine oluşan indirim oranlarının da eş zamanlı olarak yükseldiğini kanıtlıyor.
Sistemler arası entegrasyon ve belirsizliklerin giderilmesi
Kamu Kurum İskontosu uygulamasında yaşandığı tespit edilen belirsizliklerin ortadan kaldırılması raporun önemli tavsiyeleri arasında yer buluyor. MEDULA sistemi ile İlaç Takip Sistemi arasında güçlü bir veri paylaşım altyapısının kurulması, sektörün daha şeffaf ve izlenebilir bir yapıda işlemesine olanak tanıyacak bir adım olarak nitelendiriliyor. İlaç tedarik zincirindeki her halkanın dijital sistemlerle birbirine bağlanması, kamu kaynaklarının verimliliğini artırmayı amaçlıyor.
