Türkiye temmuz ayı ihracatında rekor seviyeye ulaştı ve 47 ilin dış satım rakamları önceki döneme göre artış gösterdi. Ticaret verilerini paylaşan TİM Başkanı Mustafa Gültepe, 1108 firmanın ilk kez ihracat gerçekleştirdiğini belirterek küresel ticaretteki korumacılık eğilimlerine rağmen pazar arayışlarının sürdüğünü vurguladı.
Temmuz ayı dış ticaret verileri, Ticaret Bakanı Ömer Bolat ve TİM Başkanı Mustafa Gültepe'nin katılımıyla TİM Dış Ticaret Kompleksi'nde düzenlenen toplantıda kamuoyuna açıklandı. İhracatta yılın ikinci yarısına artışla başladıklarını belirten Gültepe, temmuzda bugüne kadarki en yüksek ikinci aylık ihracatın gerçekleştiğini kaydetti.
Her artışın ihracatçıları motive ettiğini dile getiren Gültepe, "Her artış, daha yüksek hedeflere ulaşma azmimizi güçlendiriyor. Ama bir gerçeği de unutmuyoruz. İhracatta elde ettiğimiz sınırlı artışlar, işlerin yolunda gittiğini göstermiyor. Üç yıldır yüksek maliyet sorunuyla mücadele ediyoruz. Birçok sektörümüzün rekabetçiliği zayıfladı" açıklamalarında bulundu. Temmuz ayı ihracatında artış olsa da ilk kez ihracat yapan firma sayısının azaldığını bildiren Gültepe, ihracatı tüm sektörlere ve tabana yayamadıklarını ifade etti.
İhracatçının finansmana erişim ve maliyet zorlukları
Türkiye'nin küresel ihracattan aldığı payın düştüğünü söyleyen Gültepe, "Sanayimiz üç yıldır gittikçe güç kaybediyor. Erken sanayisizleşme riski büyüyor. Böyle bir dönemde uygun maliyetle finansmana erişimde de zorlanıyoruz. Reeskont kredisinde limit 5 milyar liraya çıkarıldı. Sayın Cumhurbaşkanımıza bir kez daha şükranlarımı sunuyorum. Ancak bu kredilerde çok büyük yığılma var. Piyasadan borçlanmanın maliyeti ise yüzde 45-50'den başlıyor. Dolayısıyla ihracatçı daha uygun maliyetli kredi kullanmak için reeskont kredilerini kullanmak istiyor" diye konuştu. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın yüzde 3'lük döviz dönüşüm desteğinin süresinin 6 ay daha uzatılmasını memnuniyetle karşıladıklarını belirten Gültepe, aralık 2025'ten sonra en yüksek ikinci aylık ihracat hacmine ulaştıklarını bildirdi.
Temmuzda 25,6 milyar dolarlık ihracatla bugüne kadarki en yüksek temmuz ayı rakamına ulaştıklarını hatırlatan Gültepe, 7 aylık ihracatın 161,6 milyar dolara yükseldiğini, 12 aylık ihracatın ise 279 milyar dolara yaklaştığını vurguladı. Sektörel bazda verileri paylaşan Gültepe, temmuzda 19 sektörün ihracatı artarken, 7 sektörde düşüş yaşandığını kaydetti.
Sektörel bazda temmuz ayı ihracat performansı
| Sektör | İhracat Tutarı / Artış Oranı |
|---|---|
| Otomotiv | 3,6 milyar dolar (Birinci) |
| Kimya | 3 milyar dolar (İkinci) |
| Elektrik ve Elektronik | 1,8 milyar dolar (Üçüncü) |
| Hazır Giyim ve Konfeksiyon | 1,58 milyar dolar (Dördüncü) |
| Demir ve Demir Dışı Metaller | 1,4 milyar dolar (Beşinci) |
| Yaş Meyve ve Sebze | %144 Artış |
Otomotiv ve kimya sektörünün temmuzda yine ilk iki sırayı paylaştığını belirten Gültepe, lokomotif güç olarak tanımladığı bu iki sektörün daraldığını gördüklerini kaydetti. Otomotiv sektörünün yüzde 6,5, kimya sektörünün ise yüzde 11,4 gerilediğini ifade eden Gültepe, "Temmuzda ihracatı en fazla artış gösteren ilk üç sektörümüz, yüzde 144 ile yaş meyve ve sebze, yüzde 18,4 ile demir ve demir dışı metaller ve yüzde 15,4 ile elektrik ve elektronik oldu. Bu üç sektördeki toplam ihracat artışı 633 milyon dolar oldu" değerlendirmesini yaptı.
Küresel ticarette yükselen korumacılık duvarları
Temmuzda 47 ilin ihracatını artırdığını belirten TİM Başkanı Gültepe, "1108 firmamız ilk kez ihracat yaptı. Bu firmalarımızın ihracatımıza katkısı 166 milyon doları aştı. Parite hazirandan sonra temmuz ayında da ihracatımızı negatif etkiledi. Yaklaşık 290 milyon dolarlık parite kaynaklı kayıp yaşadık" dedi. İhracatta yaşanan zorlukların sadece maliyetlerle sınırlı olmadığına işaret eden Gültepe, IMF verilerine göre küresel ticarete müdahalelerin tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştığını aktardı.
Benzeri görülmemiş bir korumacılık dalgasıyla karşı karşıya kalındığını dile getiren Gültepe, "Dünya hızla serbest ticaretten uzaklaşıyor. ABD’nin geçen hafta açıkladığı tarifelerden de görüleceği üzere gümrük duvarları her geçen gün daha da yükseliyor. Biz tüm zorluklara rağmen, üretmeye, ihracat yapmaya, firmalarımız için yeni pazarlar aramaya devam ediyoruz" açıklamalarında bulundu.
