ABD şirketlerinde yapay zeka kaynaklı işten çıkarma dalgası büyüyor

ABD merkezli şirketlerde otomasyon ve yapay zeka odaklı işten çıkarma dalgası derinleşiyor.

Amerika Birleşik Devletleri'nde faaliyet gösteren pek çok dev şirket, otomasyon yatırımları ve verimlilik artışı hedefleri doğrultusunda kitlesel işten çıkarma kararları alıyor.

Danışmanlık şirketi Challenger, Gray & Christmas tarafından yayımlanan ocak ayı raporu, ABD merkezli işverenlerin duyurduğu işten çıkarma sayısının geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 118 artarak 108 bin 435'e yükseldiğini ortaya koydu. Bu rakam, 2009'dan bu yana ocak ayları için kaydedilen en yüksek seviye olarak kayıtlara geçti.

Ulaştırma, teknoloji, sağlık, kimya ve medya sektörlerinin başı çektiği bu süreçte; sözleşme kayıpları, ekonomik koşullar ve yeniden yapılanmanın yanı sıra yapay zeka uygulamalarına geçiş temel gerekçeler arasında gösterildi.

Yapay zeka ve beyaz yaka istihdamındaki dönüşüm

Ekonomik dalgalanmaların sürdüğü bir ortamda şirketler, yapay zeka yatırımlarını artırarak kurumsal yapılarını sadeleştirme yoluna gitti. Özellikle yapay zeka ve otomasyonun beyaz yakalı işleri dönüştürmesiyle bu alandaki istihdam daraldı.

Amazon, UPS, Meta ve Nike gibi küresel devlerin peş peşe açıkladığı küçülme kararları, iş gücü piyasasındaki dengelerin değiştiğini kanıtladı.

E-ticaret devi Amazon, 28 Ocak'ta dünya genelinde 16 bin çalışanını daha işten çıkarma kararı alırken; İnsan Deneyimi ve Teknolojiden Sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcısı Beth Galetti, "kararın temel gerekçesi olarak yönetim katmanlarının azaltılması, bireysel sorumlulukların artırılması ve karar alma süreçlerini yavaşlatan bürokrasinin ortadan kaldırılmasını" gösterdi. Benzer şekilde kimya üreticisi Dow Inc, 29 Ocak'ta 4 bin 500 kişiyi işten çıkaracağını duyurdu. Şirket, maliyetleri düşürmek için iş süreçlerinin otomasyon ve yapay zeka ile iyileştirileceğini belirtti.

Teknoloji devlerinin kaynak değişimi ve işten çıkarma sayıları

Pinterest ise iş gücünün yüzde 15'inden azını etkileyecek bir kesintiye giderek, kaynaklarını yapay zeka ekiplerine tahsis etti.

HP de benzer bir stratejiyle, 25 Kasım 2025'e kadar küresel çapta 4 bin ile 6 bin arasında personelle yollarını ayırmayı planladığını duyurdu.

Hizmet, perakende ve finans sektöründeki daralma

Nakliye devi UPS, bu yıl çalışan sayısını 30 bin kişiye kadar azaltacağını duyururken; Mali İşler Direktörü Brian Dykes, yaklaşık 24 binanın kapatılmasının ve ağ genelinde otomasyonun bu sürecin parçası olduğunu aktardı.

Telekomünikasyon tarafında Verizon 13 binden fazla çalışanıyla yollarını ayırırken, T-Mobile nisan ayında 393 kişinin işine son vereceğini açıkladı.

Finans dünyasında ise Citigroup, ocak ayında 1000 kişiyi işten çıkararak agresif yeniden yapılandırma sürecine devam ediyor. Banka, 2026 yılına kadar personel sayısını azaltmayı sürdüreceğini belirterek, "Bu değişiklikler, personel sayımızı, konumlarımızı ve uzmanlığımızı mevcut iş ihtiyaçlarına uygun hale getirmek için yaptığımız ayarlamaları, teknoloji sayesinde elde ettiğimiz verimlilik artışını ve hedef durumuna yaklaşan dönüşüm çalışmalarımızdaki ilerlemeyi yansıtıyor." açıklamasında bulundu.

Spor giyim markası Nike, karını artırmak ve otomasyonu hızlandırmak amacıyla 775 çalışanını işten çıkaracağını açıkladı. Şirket, "Gelişmiş teknoloji ve otomasyon kullanımını hızlandırıyor ve ekiplerimizin gelecekte ihtiyaç duyacağı becerilere yatırım yapıyoruz." ifadesini kullandı.

Gıda sektöründe Tyson Foods, Nebraska'daki 3 bin 200 kişilik sığır eti fabrikasını kapatırken; perakende devi Target, müşteri deneyimini iyileştirmek adına mağaza çalışanlarına yatırım yapacağını ancak dağıtım merkezlerinde 500 pozisyonu ortadan kaldıracağını duyurdu.

American Airlines ise Fort Worth'taki genel merkezinde yüzlerce çalışanı etkileyecek bir küçülmeye gittiğini açıkladı.

İLGİLİ HABER ABD'de işten çıkarmalar 17 yılın zirvesine çıktı ABD merkezli şirketlerin ocak ayında duyurduğu işten çıkarma kararları, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 118 artarak 108 bin 435 rakamına ulaştı ve son 17 yılın zirvesini gördü.