IBAN üzerinden yapılan para transferlerinde açıklama kısmının boş bırakılması ve bilinmeyen hesaplara para gönderilmesi ciddi hukuki riskleri beraberinde getiriyor Hukukçular, vatandaşların son yıllarda günlük ödemelerinde yoğun bir şekilde kullandığı IBAN yoluyla para transferleri konusunda önemli uyarılarda bulundu. Kredi kartı komisyonundan kaçınmak ya da kayıt dışı işlem yapmak isteyen işletmelerin müşterileri bu yönteme yönlendirmesi, hem gönderici hem de alıcı açısından hukuki ve mali riskler barındırıyor. Para gönderilen hesabın suç gelirleri veya terörün finansmanı gibi nedenlerle takip altında olması, sadece parayı alanı değil, o hesaba para aktaran kişiyi de adli süreçlerin bir parçası haline getirebiliyor. IBAN transferlerinin hukuki sonuçları ve riskler TOBB ETÜ Hukuk Fakültesi Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Öğretim Üyesi Prof. Dr. Olgun Değirmenci, IBAN üzerinden para gönderiminin hukuki olarak bir sebebe dayanması gerektiğini belirtti. Değirmenci, açıklama kısmına işlemin nedeninin yazılmasının yanlış anlaşılmaları önleyeceğini vurgulayarak şu değerlendirmeyi yaptı: "Transfer yoluyla gelen parayla gelir elde edilmesi söz konusu olduğunda bir vergi de oluşuyor. Eğer IBAN üzerinden para gönderimi herhangi bir sözleşme edimi ise söz konusu hususun not edilmesi gereklidir." Değirmenci, suç gelirlerinin aklanmasıyla mücadele kapsamında bankaların şüpheli işlem bildirimleri yaptığını hatırlatarak sözlerini şöyle sürdürdü: "IBAN'ına para gönderilen kişi açısından, Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun gereğince şüpheli işlem bildirimi için hesapların takibi gerekebilir. Bu kapsamda bankalar tarafından yapılan bildirimler, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) bünyesinde ilgilinin takibini gerektirebilir. IBAN'a gönderilen paraların kaynağı suç geliri olmasa bile suç veya terör örgütleri tarafından kullanılan hesaplardan gelen paralar, ilgili kişi bakımından söz konusu örgütlenmeye dahil olduğu yönünde şüpheyi oluşturabilir. IBAN'a para gönderen açısından, para gönderilen IBAN'ın suç örgütü bünyesinde takip edilen bir hesap olması durumunda bazı sorunlarla karşılaşılması muhtemel olacaktır. Tabii ki gerek suç gelirlerinin aklanması gerekse de terörizmin finansmanı kapsamındaki incelemelerde tek seferlik gönderimlerden ziyade bir örgü teşkil etmesi durumu daha önemlidir." İşletmelere ait kayıtlı hesapların kullanımı Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mali Hukuk Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Çolak, kayıt dışı ekonomiyle mücadelede dijital denetimlerin arttığını söyledi. Çolak, mal ve hizmet alımlarında şahsi IBAN'lar yerine işletme adına kayıtlı hesapların tercih edilmesini önerdi. Yapılan transferlerde işlemin niteliğinin belirtilmesi gerektiğini ifade eden Çolak, şu örnekleri sıraladı: İşlem Türü Örnek Açıklama Notu Teknik Hizmet Araç tamir karşılığı Gayrimenkul X konutun satış tutarı Ön Ödeme Y plakalı aracın kaporası Eğitim ve Sağlık Özel ders bedeli / Muayene parası Prof. Dr. Çolak, doğru gerekçelendirilmeyen transferlerin ağır yaptırımları olabileceğini belirterek uyarılarda bulundu: "Ticari bir faaliyet arz etmeyen, bireysel işlemlere dayalı borç ve alacaklar ile hibe gibi ödeme kalemleri dışında hesaba gelen yüksek tutarlı ve düzenli para transferleri, vergi denetimleri sonucu ticari nitelik taşıdığı tespit ve ispat edildiğinde, kayıt dışı gelir ve kazanç olarak cezalı vergilendirmeye konu edilebilecektir." Adli soruşturma ve cezai yaptırım ihtimali Kaynağı belirsiz ve yüksek tutarlı işlemlerin suç gelirleriyle ilişkilendirilmesi durumunda banka hesaplarına ve mal varlıklarına el konulabildiğini belirten Çolak, adli soruşturmaların önüne geçmek için tüketicilerin yasal belge talep etmesi gerektiğini dile getirdi. Fatura veya fiş düzenlenmemesinin özel usulsüzlük cezalarına tabi olduğunu hatırlatan Çolak, konuşmasını şu şekilde tamamladı: "Verilen hizmet karşılığında, fatura, fiş veya diğer geçerli belge aramak ve talep etmek, hizmetten faydalananın hem hakkı hem de kanuni görevidir. Son dönemde yapılan vergi düzenlemeleriyle fatura ve diğer vesikaları düzenlemeyenler ve bunları almayanlara, artırılmış özel usulsüzlük cezaları uygulanmaktadır. Hizmet veren kişi IBAN ile ödemeyi zorunlu tutuyor ancak geçerli bir belge vermiyorsa Gelir İdaresi Başkanlığının dijital kanalları üzerinden süresinde bu işlemlerin ihbar edilmesi, tüketiciler açısından en güvenli yol olacaktır. Aksi durumlarda, yani IBAN ile gönderilen açıklamasız ve belgesiz transferler, ileride yapılacak denetim ve kontroller sonucunda hem alıcılar hem de hizmet verenler açısından ciddi mali külfetlere ve vergi cezalarının uygulanmasına yol açabilecektir." [news_id:765452] [news_id:774008]
