Bölgesel çatışmaların tarımsal girdiler üzerindeki baskısı artarken Türkiye Ziraat Odaları Birliği maliyet artışlarına karşı uyarıda bulundu. Gübre ve mazot fiyatlarındaki yükselişin üretim verimliliğini tehdit ettiği bu süreçte çiftçilerin desteklenmesi için acil tedbirler alınması talep edildi. Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Başkanı Şemsi Bayraktar, ABD ve İsrail ile İran arasındaki savaşın Türkiye’deki tarımsal girdi piyasalarına yansımalarını değerlendirdi. Bayraktar’ın paylaştığı verilere göre gübre fiyatları yüzde 8.3 ile yüzde 26.5 arasında artış kaydederken, mazotun litre fiyatı yüzde 22.3 oranında yükseldi. Türkiye’nin gübre ve mazot ihtiyacının yüzde 90’ını ithalat yoluyla karşıladığını belirten Şemsi Bayraktar, savaş durumu ve Hürmüz Boğazı’nın kapanma ihtimalinin enerji, gübre ve tarımsal gıda sistemlerine yönelik riskleri tırmandırdığını bildirdi. Petrol, doğalgaz ve gübre üretiminde çatışmaların yaşandığı bölge ülkelerinin dünyada öncü konumda olduğunu vurgulayan Bayraktar, sevkiyat yollarındaki kısıtlamaların doğrudan fiyatlara yansıdığını ifade etti. Bayraktar, “Dolayısıyla sevkiyat yollarında meydana gelen kısıtlamalar doğrudan olarak fiyatlara yansıyor. Nitekim 2025 yılının haziran ayında İran ile İsrail arasında yaşanan çatışma sonrası başta ÜRE olmak üzere gübre fiyatları bir anda yüzde 40’lara varan oranda arttı” hatırlatmasını yaptı. Tarımsal üretimde verim kaybı riski Doğru zamanda ve yeterli miktarda yapılan gübrelemenin bitkisel üretimde verim artışına kritik katkı sağladığını dile getiren Şemsi Bayraktar, “Çiftçilerimizin maliyet artışları nedeniyle yeterli gübre alamayacak olma ihtimali üretimde verim düşüşüne ve olağanüstü maliyet artışlarına yol açabilir. Yaşanabilecek bu durumdan hem üreticilerimiz de tüketicilerimiz de olumsuz etkilenecektir” dedi. Mevcut dönemin serin iklim tahıllarında üst gübreleme, sıcak iklim tahıllarında ise taban gübrelemesi yapılan ekim zamanı olduğunu hatırlatan Bayraktar, gübre ihtiyacının en yoğun olduğu süreçlerden birinden geçildiğini kaydetti. Çiftçilerin büyük bölümünün önceden stok yapamadığını ve ihtiyacı olduğu anda alım gerçekleştirdiğini belirten Bayraktar, şu ifadeleri kullandı: “Yani ülkemizde gübreye en çok ihtiyaç duyulan dönemlerden biridir. Şunu da biliyoruz ki çiftçilerimizin büyük bir kısmı önceden gübre tedariki yapamıyor, zamanı geldiğinde bir şekilde satın almaya çalışıyor. Dolayısıyla çiftçilerimizin çoğunun deposunda gübre olmadığı için şimdi satın alacaktır. Yani uygulanacak gübrelerin çoğu savaş sonrası yüksek fiyatlardan satın alınacaktır” Girdi maliyetlerine yönelik çözüm önerileri Yüksek maliyetler ve azalan gübre kullanımı nedeniyle tarımsal üretimde düşüş beklendiğini ifade eden Bayraktar, piyasayı düzenlemek adına gübre ithalatında gümrük vergilerinin sıfırlanması, ihracatın yasaklanması ve 10 yıldır yasak olan yüzde 33’lük amonyum nitrat gübresinin kullanıma açılması gibi adımları olumlu bulduğunu söyledi. Temel meselenin çiftçinin bu ürünlere erişebilirliği olduğunu vurgulayan Bayraktar, “Fakat buradaki kritik nokta çiftçilerimizin gübreyi satın alabilmesidir. Yani fiyatların makul düzeyde olmasıdır” dedi. Girdi kalemi Artış oranı (%) Gübre (Genel) %8.3 - %26.5 Üre Gübresi (Çatışma Sonrası) %40 Mazot %22.3 Mazot fiyatındaki yüzde 22.3'lük artışın yüzde 40'lık kısmının vergiden oluştuğuna dikkat çeken Bayraktar, tarımsal amaçlı kullanılan mazottan vergi alınmaması önerisini getirdi. Tarımsal arz güvenliğinin korunması için temel girdilerdeki desteklerin artırılmasının şart olduğunu belirten Bayraktar, üreticiler üzerindeki maliyet yükünü hafifletecek acil önlemlerin devreye alınmasını talep etti.
