E-ticaret ve reklam dünyasında yeni dönem başlıyor: Yapay zekadan sosyal medya içeriklerine kadar geniş bir yelpazeyi kapsayan düzenlemeler 1 ağustos itibarıyla devreye giriyor. Tüketicilerin yanıltıcı uygulamalara karşı korunmasını hedefleyen bu kurallar, dijital pazarlama süreçlerinde şeffaflığı artırırken haksız ticari rekabetin önüne geçmeyi amaçlıyor.
Tüketicileri haksız ticari uygulamalara ve yapay zekayla oluşturulan aldatıcı reklamlara karşı daha etkin korumak amacıyla oluşturulan yeni kurallar, 1 Ağustos itibarıyla yürürlüğe girecek. Elektronik Ticaret İşletmecileri Derneği (ETİD) Başkanı Hakan Çevikoğlu, "Düzenlemeyle e-ticaret sektöründe dijital pazarlama, yapay zeka, sosyal medya etkileyicileri (influencer), indirimli satışlar ve çevresel beyanlar gibi birçok alanda önemli yeni kurallar getirildi" açıklamasında bulundu.
E-ticarette dünyada rekabet şartlarının değiştiğine dikkati çeken Çevikoğlu, Türkiye'nin rekabet gücünü korumak için yönetmeliklerle yapılan düzenlemelerin yanı sıra Elektronik Ticaret Kanunu'nun da güncellenmesi gerektiğini belirtti. Küresel e-ticaret sektöründe rekabet avantajı sağlamak ve pastadan daha çok pay almak için yasa değişikliğinin gündeme gelmesini beklediklerini ifade eden Çevikoğlu, 1 Ağustos'un dönüşüm süreci için milat olmasını umduklarını dile getirdi.
Dijital pazarlamada şeffaflık ve tüketici hakları
Düzenlemenin dijitalleşmeyle birlikte daha fazla reklam ve ilana maruz kalan tüketicilerin aldatıcı reklamlara karşı daha etkin korunmasını sağladığını vurgulayan Çevikoğlu, hedefli reklamcılıktan yapay zekayla oluşturulan reklamlara, sosyal medya içerik üreticileri aracılığıyla yapılan tanıtımlardan indirimli satış reklamlarına kadar birçok alanda yeni kurallar getirildiğini anlattı. Tüketicilerin çevrim içi davranışları ve kişisel verilerinin analiz edilerek belirli kişi veya gruplara özel reklam içeriklerinin sunulduğu hedefli reklamcılık uygulamalarına ilişkin yasal çerçeve çizildiğini belirtti.
Tüketicilere indirim veya başka bir avantaj sağlayan kampanyaların belirli koşullara bağlandığı reklamların artık indirimli satış reklamlarına uygulanan kurallara tabi olacağı bilgisini veren Çevikoğlu, "Böylece tüketicilerin kampanyaların kapsamı ve sağlanan avantajlar konusunda daha açık ve doğru şekilde bilgilendirilmesi amaçlanıyor. İndirimli satış reklamlarında, indirime esas alınacak fiyat, indirimin başlangıç tarihinden önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat olacak." şeklinde konuştu.
Sosyal medya ve yapay zeka kullanımına sıkı takip
Sosyal medya içerik üreticilerinin paylaşımlarında; herhangi bir kazanç, indirimli ürün veya hizmet ya da bir etkinliğe katılım yoluyla menfaat elde edilmesi durumunda, paylaşımlarda açıkça reklam niteliğinin anlaşılmasını sağlayacak şekilde 'reklam' veya 'tanıtım' ibarelerinin kullanılması zorunlu hale getirildi. Düzenlemelerin dijital reklamcılık alanında şeffaflığın artırılmasına, tüketicilerin korunmasına ve sektörde adil rekabetin güçlendirilmesine katkı sağlayacağına inandıklarını belirten Çevikoğlu; falcı, medyum, astrolog ve benzerleri tarafından verilen hizmet reklamları ile yasa dışı bahis ve kumar oyunlarına yönelik reklam yasağının genişletildiğine dikkati çekti. Yasa dışı şans oyunlarının da yasak kapsamına alındığını hatırlatan Çevikoğlu, düzenlemelerle tüketicilerin daha etkin korunmasının sağlanacağını bildirdi.
| Uygulama Alanı | Yeni Düzenleme ve Süre Kısıtı |
|---|---|
| Tüketici Şikayetlerine Cevap Süresi | 72 saatten 48 saate düşürüldü |
| İndirimli Satış Fiyat Esası | Son 10 gün içindeki en düşük fiyat |
| Yapay Zeka Karakter Kullanımı | Açık ve anlaşılır belirtme zorunluluğu |
| Yürürlük Tarihi | 1 Ağustos |
Denetim mekanizmaları ve cevap sürelerindeki değişiklikler
Tüketicileri yanıltan, bilgi ve tecrübe eksikliklerini istismar eden ve haksız rekabete yol açan reklam ve ticari uygulamalara karşı yoğun denetimlerin sürdürüldüğünü vurgulayan Çevikoğlu, "Tüketici şikayetlerinin yayımlanmasından önce satıcı veya sağlayıcılara açıklama yapma veya cevap verme hakkını kullanabilmeleri için tanınan 72 saatlik süre 48 saate düşürüldü. Bu süre içinde cevap verilmediği takdirde değerlendirmeler doğrudan yayımlanacak" dedi. Yapay zekayla oluşturulan reklamlara getirilen düzenlemeye ilişkin bilgi veren Çevikoğlu, reklamlarda yapay zeka teknolojileri kullanılarak insandan ayırt edilemeyecek dijital karakterlere yer verilmesi halinde, bu durumun açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtilmesinin zorunlu tutulduğunu kaydetti.
